Sosyal Kaygı Bozukluğu

Sosyal Kaygı Bozukluğu

Sosyal Kaygı bozukluğu, diğerlerinin önünde performans sergileme veya konuşma yaparken yargılanma korkusudur. Amerika nüfusunun %7’sinin bu durumdan mustarip olduğu bazı çalışmalarca belirlenmiştir.

Yaygın semptomlar arasında bu tür sosyal durumlarda (performans sergileme, konuşma yapma vb.) vücudun kasılması ya da kelebeklenme olarak ifade edilebilecek durumlar yaşamaktadırlar. Sosyal Kaygısı olan kişilerde çoğu ruhsal hastalıkta olduğu gibi yaşanan bu semptomlar bilinçsiz gerçekleşen süreçler değildir. Sosyal kaygıya sahip olan insanlar bilinçli ve farkında olarak içerisinde bulundukları durumları yorumlar, belirler ve ona göre de vücutları tepki verir. Bu semptomlara ek olarak kalp ritminde artış, terleme, kızarma, mide bulantısı, titreme ve sersemlik halleri de eşlik edebilmektedir.

Sosyal kaygı bozukluğu olan kişiler psikoterapiden genellikle yüksek bir oranda fayda sağlamaktadırlar. Özellikle bilişsel davranışçı terapi bu süreci yönetmekte ve semptomları azaltmakta oldukça etkili olduğu bilinmektedir. Ayrıca bazı durumlarda psikiyatrist konsültasyonu ile birlikte medikal tedaviler de önerilmektedir(bunun için bir psikiyatriste görünmek, kendi başına veya alanın uzmanı olmayan kişilerin tavsiyesiyle kullanılmasının doğru bir karar olmayacağı bilinmelidir) .

Sosyal anksiyetenin sebeplerine bakacak olursak genetik faktörler, çevresel etmenler, içinde bulunulan sosyal yapı veya biyolojik başka sebepler olabilir.

Genetik Faktörler

Yapılan çalışmalarda genetik faktörlerin bu rahatsızlıktaki en sık karşılaşılan etmen olduğu görülmektedir. Sosyal kaygı bozukluğunun %30 ila %40’ı genetik faktörlerden kaynaklanmaktadır. Fakat şimdiye kadar yapılan çalışmalarda genetik faktörlerin sebep olduğu spesifik gen bağlantısının ne olduğu ve nasıl gerçekleştiği belirlenmemiştir.

Çevresel Etmenler

Çevresel etmenlerin sebep olduğu sosyal anksiyetede ise birkaç farklı sebep olduğu belirlenmiştir.

Direkt koşullanan çocuklar: bizim toplumumuzda da sık görülen özellikle küçük yaşlarda çocukların konuşmasının engellenilmesi ya da akranları tarafından zorbalık durumundan kaynaklı yetişkinlikte ortaya çıkan sosyal bozukluklar.

Gözlemleyerek Öğrenme: Direkt travmatik bir olay yaşanmasa da birisinin travmatik bir olayına şahit olmak ve bunun da kişinin üzerinde yarattığı benzerini yaşama korkusu zamanla daha yerleşik bir hal olarak sosyal kaygı Bozukluğuna sebep olabilmektedir.

İçsel Transfer Yoluyla Öğrenme: Sosyal anksiyetesi yüksek ebeveynler de çocukların bu süreci davranışsal gözlemler yoluyla içselleştirebilirler.

Sosyal Etkiler

Yaşanan kültür içerisindeki sosyal etmenler de sosyal kaygının gelişmesinde oldukça etkili faktörler içerisinde yer almaktadır. Batı kaynaklı makale ve yazılarda daha çok Japonya ve Kore gibi toplumların sosyal yapısı örnek gösterilse de bizim toplumumuzda bu konuda oldukça hatırı sayılı bir örnek olarak ele alınabilmektedir. Bahsedilen Batı makalelerinde de vurgulanmak istenen kolektivist toplum yapısını belirtmektedir aslında. Bu yüzden Türkiyeyi de rahatlıkla bu listeye dahil edebilmekteyiz. Toplumsal grupların içerisinde yer almanın büyük önem arz ettiği, dışarda kalanın yaşamında büyük sıkıntılar çekeceğini düşünerek yetişen bireyin buna dahil olmaktan ziyade genelde kendisini içerde bulduğundan dışlanma korkusuyla söyleceklerinin muhalefet oluşturma korkusuyla söylenmemesi hali yerleşik bir psikolojik baskı oluşturarak sosyal kaygı bozukluğuna etkili bir şekilde önayak olmaktadır.

Biyolojik Sebepler

Yapılan nöro görüntüleme araştırma sonuçlarında sosyal kaygı yaşayan insanların amigdala aracılığı ile serebral korteksine normalden fazla kan akışı sağlayarak değerlendirme ve düşünme kısmını normalden fazla aktive ederek fazla detaycı düşünmelerine sebep olarak, ihtimalleri daha gerçekçi bir şekilde canlandırarak kaygıya sebep olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sosyal kaygı için sitemizde yer alan “Sosyal Fobi Ölçeği”ni çözerek kendinizi değerlendirebilirsiniz.

Mücahit Emin Türk

Psikolojik Danışman