Psikopatide Savunma ve Uyum Süreçleri

Psikopatide Savunma ve Uyum Süreçleri

Psikopatik hastalar uyarıldıklarında, sıkıntı yaşadıklarında veya kaygılandıklarında bu rahatsız edici hislerle başa çıkmak için çeşitli ilkel savunma mekanizmalarına başvururlar.

Bu savunma mekanizmaları şunları içerir:

Psikopatik hastaların çok kullandıkları savunma mekanizması tümgüçlü kontroldür. Bu kişilerin kendi güçlerini bir başkasına dayatma gereksinimleri diğer amaçlarının önüne geçer. Bu durum onları utanç hissine karşı koruma görevi üstlenir. Bu kişiler ayrıca empati duygusundan yoksun oldukları için bir başkasının hakkını gasp etmekten ve zarar vermekten çekinmezler.

Psikopatik kişilerin süperegosu kusurlu olduğundan ve yeterince iyi çalışmadığından dolayı bu kişilerde vicdan eksikliği sıkça görülmektedir. Kusurlu olan süperegonun arka planında yatan neden ise bu kişilerin başka kişilerle birincil bağlanma deneyimlerinin problemli olmasıdır. Psikotpatik kişiler kendi güçlerini ortaya koymaktan ve bu güçleri ile insanları etkileme durumlarından hoşlanmaktadırlar. Güçleri ile insanları etkileyebilmek için yalanlar ve oyunlar düzenleyebilmektedirler. Bu durum bilinçdışı süreçlerden kaynaklanmamaktadır. Kişi durumun fazlasıyla farkında olarak gücünü göstermekten ve abartmaktan çekinmez. Bu kişiler aynı zamanda manipülasyona çokça başvururlar. Manipülasyonu histerik ve sınırdurum hastalarından farklı olarak kasıtlı, diğer insanları kullanarak ve kendi menfaatlerini ön planda tutarak kullanırlar. Psikopatik kişiler psikoterapi sürecinde ise yer yer terapiyi sabote etme girişimlerinde bulunabilir ve karşısında ki terapisti sadistik bir biçimde yenmeyi amaçlayabilir. Otto Kernberg bu durumu “habis büyüklenmecilik” olarak adlandırmaktadır.

Antisosyal kişilik bozukuğu tanısı almış kişilerin geçmişlerinde genellikle ağır istismarlar, travmalar ve bağlanma problemleri söz konusudur. Tüm bu problemlerle başa çıkmak içinse yer yer dissosiyasyon savunma mekanizmasına başvurabilirler. Bu kişiler dissosiyatif durumlarda işledikleri suçları ve hataları unutmaktadırlar. Böyle durumlarda bu kişilerin kişisel sorumluluklarını reddetmesi oldukça fazla karşımıza çıkmaktadır. Psikopatik kişiler ayrıca eyleme koyma savunma mekanizmasını da oldukça çok kullanırlar. Bu kişiler uyarıldıklarında, sıkıldıklarında ya da herhangi bir kaygı yaşadıklarında bu durumla baş edebilmek için eyleme koyma mekanizmasını kullanırlar.

 Psikopatik kişilerin duygularını ve kendilerini ifade etme becerileri gelişmemiştir.  Bu yüzden kendi içlerindeki durumu sözel olarak anlatmak yerine başkalarında da kendilerinin o an deneyimlediği duyguları ortaya çıkarmaktadırlar. Bunu yapmak içinse ilkel bir savunma olan yansıtmalı özdeşime başvururlar.

Psikopatik kişiler için orta yaşlara gelindiği zaman kişinin fiziksel gücü, otomatik reaksiyon zamanı düşüşe uğrar. Zorlayıcı ve tehlikeli bir hayat sonucunda sağlıksal problemler ortaya çıkabilmektedir. Bu durum da kişi eskiye oranla daha yavaş ve sakin bir hayata doğru yöneltebilir. Savunma mekanizmalarının gücünü azaltabilir ve yer yer uyum sağlama çabalarına doğru yöneltebilir.

Psikolog Elifnur YEŞİLTAŞ

Kaynakça

ALGÜL, A., ATEŞ, M. A., GÜLSÜN, M., DORUK, A., SEMİZ, Ü. B., BAŞOĞLU, C., ... & ÇETİN, M. (2009). Antisosyal kişilik bozukluğu olgularında kendini yaralama davranışının saldırganlık, çocukluk çağı travmaları ve dissosiyasyon ile ilişkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 10(4), 278-285.

Kring, A., Johnson, S., Davison, G., Neale, J. (2019). Anormal Psikoloji (12. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık

Yıldırım, A., & Türeli, D. (2015). Antisosyal kişilik bozukluğunda nörogörüntüleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(1), 98-108.