Şizofreni ve Psikotik Bozukluklar

Olumsuz Duygularla Baş Etme

Şizofreni ve Psikotik Bozukluklar

Psikoz nedir?

  • Sanrıların ve içgörü yokluğunda belirgin varsanıların olduğu bir klinik tablodur.
  • Kişi gerçeklikten ciddi anlamda kopmuştur.
  • Dopamin regulasyonunda bozulma söz konusudur.
    Şizofreni ve Psikotik Bozukluklar

    Şizofreni ve Psikotik Bozukluklar

Şizofreni nedir?

  • Genç yaşta başlayan, kişinin insan ilişkilerinden ve gerçeklerden uzaklaşarak, kendine özgü bir içe-kapanım dünyasında yaşadığı; düşünce duyuş, ve davranışlarda önemli bozuklukların görüldüğü ağır bir ruhsal bozukluktur.
  • Şizofreni; yıkımla giden, genellikle kronikleşme eğilimi olan ve genellikle yaşam boyu devam eden bir beyin hastalığıdır.

Şizofreni ile psikozun farkı nedir?

  • Psikoz bir beyin hastalığı olabilir ya da olmayabilir.
  • Psikoz kalıcı ya da geçici olabilir.
  • Psikozun sebebi belli değilse ve yaşam boyu devam ediyorsa buna şizofreni diyoruz.

Klasik bir vaka örneği:

  • Emilio [40 / E]
  • Annesinde duyduğu öfke (bana insanların bağırsaklarından çıkanları yediriyor)
  • Konuşması ve tavırları çocukça ve abartılı kalça hareketleriyle yürüme
  • İlaçları 1 ay önce bırakıyor ve sesler duymaya başlıyor.
  • Spontane konuşması tutarsız ve sözcük seçimini seslere göre seçiyor.

Şizofreni Yapısının Kökeni

  • Alman psikiyatr Emil Kraepelin dementia praecox terimini getirdi.
  • Dementia praecox halüsinasyon, apati ve duyarsızlık, içe dönük davranışlar, düzenli çalışma yetersizliği anlamına gelmektedir.
  • Eugen Bleuler =>negatif belirtiler
  • Schneider =>pozitif belirtiler

epidemiyoloji

  • Başlangıcı genellikle 15-55 yaş arasındadır. [genellikle 25 yaş öncesi]
  • 10 yaş öncesinde ve 60 yaş sonrasında başlangıç oldukça nadir.
  • Şizofreninin görülme sıklığı tüm dünyada %0.5 ile %1 oranındadır.
  • Kadın ve erkekte görülme oranı eşit; fakat, erkeklerde daha erken yaşta başlar.

Klinik Tablo

  • Pozitif Belirtiler
  • Sanrılar
  • Onlar
  • Dezorganize Konuşma
  • Dezorganize Davranış
  • Katatonik Belirtiler
  • Negatif Belirtiler
  • Sığlaşma’yı Etkiler
  • Aloji
  • Avolisyon
  • Anhedoni
  • Dikkat Bozukluğu
  • Sosyal İçe Çekilme
  • Emosyonel İçe Çekilme
  • Kendine Bakım Azalması

Pozitif Belirtiler

  • Sanrılar
  • Düşüncenin içeriğindeki bir bozukluktur. Aksinin doğruluğu kanıtlanmasına karşın, kişinin ısrarla savunduğu yanlış inançlar, inatçı fikirler.
  • Şizofreni hastalığında sanrı %70 civarında görülür.
  • İnancın derecesi, yaygınlığı, niteliği (bizaar), kişinin üzerindeki etkisi.
  • Sanrı Çeşitleri
  • Paranoyak Sanrılar:
    • Perseküsyon (Kötülük Görme) Sanrılar: “Hepsi benim inadıma yapıyor, bana komplo kurmuşlar”
    • Referans (Alınganlık) Sanrılar: “Radyoda benim hakkımda konuşuyorlar, bana laf atıyorlar”
  • Grandiyöz Sanrılar: “Peygamber olduğuna inanmak, mahalledeki tüm kızların kendisine aşık olduğuna inanmak”
  • Kontrol ya da Etkilenme Sanrılar: “Işınlarla beni kontrol ediyorlar”
  • Düşünce Sokulması: “Kafamın içine bana ait olmayan bilgiler sokuyorlar”
  • Düşünce Çalınması: “Zihnimden bana ait olan düşünceleri çalıyorlar”
  • Düşünce Yayılması: “Düşüncelerimi televizyondan tüm dünyaya yayıyorlar”
  • Nihilistik Sanrılar: “Ben yokum, ölmüşüm”
  • Yerdeğiştirme Sanrılar (Capgras Sendrom): “Annemin yerinde taklitçisi var, annem gerçek değil”
  • Kıskançlık Sanrılar (Othello Sendrom): “Elimde delil yok ama kesin eşim beni aldatıyor”
  • Erotomanik Sanrılar: “Johnny Depp bana aşık”
  • Somatik Sanrılar: “Elimde leke var [aslında elinde leke yoktur]”
  • Dinsel Sanrılar: “Allah bana bunları yaptırıyor”
  • Halüsinasyonlar
  • Yaşayan kişiye gerçek gibi görünen, ancak dış algısal bir uyarıcı olmadan gerçekleşen duyusal deneyim.
  • Halüsinasyon çeşitleri: işitsel, görsel, tat, koku, somatik.
  • Halüsinasyon Çeşitleri
  • İşitsel Halüsinasyonlar: En sık rastlanan varsanı. Şizofreni hastalarının %70’inde görülür.
  • Görsel Halüsinasyonlar: En sık görülen ikinci varsanı. Genellikle işitsel halüsinasyonlarla görülür.
  • Koku Halüsinasyonları: Nadir görülür. Organik sebeplere bakılmalı. Genellikle pis koku algıladıklarını söylerler.
  • Tat Halüsinasyonları: Çok nadir görülür. Metalik, asit vb gibi maddeleri algıladıklarını söylerler.
  • Somatik Halüsinasyonlar: Bedensel duyumlarla ilgili, vücudun içinde yer alan halüsinasyonlardır.
  • Dezorganize Konuşma
  • Düşünce biçimindeki bir bozukluğun dışa yansımasıdır.
  • Çağrışımda gevşeme ve neojelizm şizofreni hastalarında görülür.
  • Dezorganize Davranış
  • Kişinin garip ve uygunsuz davranışlar sergilemesi.
  • Yaz günü palto, atkı, eldiven ve şapka giymesi
  • Annesinin öldüğünü gülerek söylemesi
  • Katatoni
  • Kişinin garip ve uygun olmayan bir durumda uzun süre kalması.
  • Motor hareket bozukluğu.
  • Katatonik Stupor: Hareketlerde neredeyse durma noktasına varan bir yavaşlama.

Negatif Belirtiler

  • Aloji
  • Konuşma ve düşünce akıcılığında azalma.
  • Sözel iletişimde azalma.
  • Avolüsyon
  • Harekete geçmekle ilgili yetersizlik.
  • İrade ve itki kaybı.
  • Sığlaşma’yı Etkiler
  • Hem başkalarının duygu dışavurumlarını tanıma ve anlamada hem de duygularını göstermede yetersizlik.
  • Kişinin yüzünden bir şey anlaşılmaması.
  • Anhedoni
  • Negatif belirtilerde en sık görülen!
  • Kişinin olaylara ya da kişilerle olan ilişkilerinde ilgide azalma, zevk alamama.
  • Dikkat Bozukluğu
  • Dikkatin küçük ve büyük uyaranlarla kolayca dağılması ve dikkati toparlamada güçlük.
  • Asosyalite
  • Sosyal olarak ve emosyonel olarak içe çekilme söz konusu.
  • Kişi aile, karşı cins ve arkadaşları ile sosyal ilişkiye girmek için çaba sarf etmez.

Psk. Ecem Erbay

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment

Support Seven Courses!

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit dolor
donate

Recent posts

Featured articles