Sahte Kendilikten Gerçek Kendiliğe

Veronika Ölmek (mi) İstiyor? -istanbul psikolog,online terapi

‘’Veronika Ölmek İstiyor’’ yazar Paulo Coelho’nun 1998 yılında yayımlanan popüler bir romanıdır. Kitap Veronika adlı genç bir kadının hikayesini anlatıyor. 24 yaşındaki Veronika yaşama isteğini yitirir ve kendini öldürme kararı alır. Ancak bu girişimi başarısız olur ve sonrasında bir akıl hastanesine yatırılır. Üstelik bu intihar girişiminin kalbine geri dönüşü olmayan bir zarar verdiğini ve kısa süre içerisinde öleceğini öğrenir.

Bu blog yazısında Veronika’nın hikayesini James Masterson’ın kuramı üzerinden okumaya çalışacağım. Masterson, psikanalitik psikoterapi alanında önde gelen isimlerden biridir ve kişilik bozuklukları üzerine önemli çalışmalar yapmıştır. Veronika’nın öyküsü bu kuramda geçen ‘Sahte Kendilik’, ‘Gerçek Kendilik’, ‘Terk Depresyonu’ gibi kavramlar açısından etkileyici bir örnektir. Karakterimizin iç dünyasını daha iyi anlamak ve Masterson’ın teorik perspektifiyle ilişkilendirmek için gelin bu kavramları daha yakından tanıyalım. beşiktaş psikolog

Terk Depresyonu yazısı için Tıklayın

Sahte Kendilik kavramı, bireyin dış dünyaya uyum sağlamak için benimsediği, toplumun beklentileri ile şekillendirilen bir benlik maskesini ifade eder. Bu maske genellikle kabul görme, sevilme, takdir edilme gibi dışsal faktörlere yönelik bir yanıttır. Sahte kendilik bireyin gerçek duygularını, ihtiyaçlarını bastırmasına neden olabilir. Bu durumda birey, kendini başkalarının beklentilerine uydurmak için sürekli bir çaba içine girer, bu da gerçek kendilikten uzaklaşmasına neden olur. Sonunda da birey içsel bir tatminsizlik hissiyle karşılaşır. şişli psikolog

‘’Peki, bugüne kadar enerjisini neye harcamıştı? Yaşamının olduğu gibi devam etmesini garantiye almaya çalışmaya. Anne babası kendisini çocukluğunda olduğu gibi sevmeyi sürdürsünler diye pek çok isteğinden vazgeçmişti.’’

Sahte Kendilik kavramı kitapta geçen bu paragrafta özetlenmiştir aslında. Veronika toplumun ve ailesinin beklentileri tarafından şekillendirilen bir yaşam sürmektedir. Bu durum gerçek duygularını bastırmasına, sahte bir imaj yaratmasına neden olmuştur. Dışarıdan bakıldığında her şey normal gibi görünse de Veronika anlamsızlık ve boşluk hisleriyle mücadele etmektedir. Nasıl ölmesi gerektiğine karar verirken bile ailesini daha az travmatize edecek, riskten uzak, sessiz bir yöntem seçmişti. Her ne kadar bu girişimi başarısız da olsa Veronika’nın sahte kendiliğinin bir parçasının orada öldüğünü düşünebiliriz.  Çünkü Veronika’nın ölümün eşiğindeyken verilen ikinci bir şansı yakalamasıyla gerçek kendiliğe doğru bir adım attığını görüyoruz. mecidiyeköy psikolog

Gerçek Kendilik, bireyin içsel doğasının, özünün ve benliğinin tamamını ifade eden, dış etkiler tarafından şekillendirilmemiş olan, kişiliğin doğal ve otantik hali olarak tanımlanabilir. Gerçek Kendilik, bireyin sahte maskeleri veya rol yapma gereksinimi olmaksızın, içsel değerlerini, inançlarını, duygularını ve özgün yeteneklerini ifade edebilmesini sağlar. Akıl hastanesindeki deneyimi Veronika’nın gerçek kendiliğini açığa çıkaran bir katalizör görevi görür. Veronika toplumun dayattığı normlardan sıyrılmaya, kendi iç sesini dinlemeye ve kendi duygularını aramaya başlar. Diğer bir ifadeyle içindeki tanımadığı diğer Veronikalar’ı fark etmeye başlar.

‘’Nedense hepimiz yalnızca sevmek, kabullenmek, işlerin kolayını bulmak, çatışmadan kaçınmak üzere yetiştiriliriz. Veronika her şeyden nefret ediyordu ya, en çok da yaşamını sürdürmüş olduğu biçimden, içinde barındırdığı yüzlerce Veronika’yı keşfetmeye zahmet etmeyişinden tiksiniyordu. Oysa orada kim bilir ne ilginç, ne meraklı, ne cesur, ne küstah, ne deli kızlar duruyordu.’’

Veronika’nın gerçek kendiliğine doğru olan yolculuğu o zamana kadar gizlemekte olduğu duyguların da ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Kendini her ortaya koyuşunda daha önce hissetmeye izin vermediği şiddetli duyguları deneyimler. Bu durumu Masterson’ın kuramının merkez kavramı olan Terk Depresyonu üzerinden ele alabiliriz. Masterson’a göre çocuğun ortaya çıkmakta olan benliğinin bakım verenin desteğinden yoksun kalması çocuk tarafından terk depresyonu olarak adlandırdığı bir dizi şiddetli duyguya neden olur. Bunlar; cinai öfke, suisidal depresyon, hiçlik ve boşluk, umutsuzluk ve çaresizlik, panik ve korku, utanç ve suçluluktur. Birey yetişkin hayatında da bu duyguları hissetmemek için gerçek kendiliğini feda eder ve sahte kendiliğine yapışır.  

Bu yazıyı her birimizin içimizdeki tanımadığı Veronika’ları keşfetmesini dileyerek kitaptan son bir alıntı ile bitirmek istiyorum.

Veronika sordu: ‘’Gerçek ‘ben’ nedir?’’

Adam yanıt verdi: ‘’İçindeki sen, başkalarının biçimlendirmediği sen.’’

Online ve Yüz Yüze Uzman Klinik Psikolog Kadromuz için  Tıklayın

Klinik Psikolog Seren Çakırkaya

Referans   

Coelho, P. (2000). Veronika Ölmek İstiyor. Can Yayınları.

Masterson, J., F. (2017). Gerçek Kendilik. Litera Yayıncılık

Veronika Ölmek mi İstiyor?(Sahte Kendilik),gerçek kendilik,Masterson,psikianalitikSahte Kendilikten Gerçek Kendiliğe