Young Telafi Ölçeği
Online Şema Terapi Ölçekleri - Şema Terapi Testleri ÜCRETSİZ

Young Telafi Ölçeği

Young Telafi Ölçeği, bireylerin erken dönem uyumsuz şemalarıyla başa çıkarken kullandıkları aşırı telafi davranışlarını değerlendirmeye yardımcı olan bir öz bildirim ölçeğidir. Şema terapi yaklaşımında aşırı telafi, kişinin kendisini yetersiz, değersiz veya savunmasız hissetmesine neden olan şemalarla başa çıkmak için bunların tam tersi yönde davranışlar sergilemesini ifade eder. Örneğin, başarısızlık veya yetersizlik duygularıyla başa çıkmak amacıyla sürekli kusursuz olmaya çalışmak bazı durumlarda aşırı telafi örüntüsüyle ilişkili olabilir. Psikohelp üzerinden sunulan 48 soruluk Young Telafi Ölçeği, bireyin kendi davranış örüntülerini fark etmesine yardımcı olmayı amaçlar. Test sonuçları tek başına psikolojik tanı koymak veya tedavi planlamak için kullanılmamalıdır.

48
Soru
~7
Dakika (tahmini)
43
Kullanıcı
0.0
Değerlendirme
%100 ÜCRETSİZ

Hemen başlayabilirsiniz

Soru Sayısı
48 Soru
Tahmini Süre
~7 dakika
Süre sınırı yok
Zorluk Seviyesi
Orta
Gizlilik
256-bit Şifreleme

Üyelik gerekmez.

Anında sonuç ve değerlendirme
Detaylı grafik ve görselleştirmeler
Puan profili ve sonuç özeti

Bilimsel Geçerlilik

Sonuçların niteliği kullanılan ölçeğe, yanıtların tutarlılığına ve uygun değerlendirmeye bağlıdır.

Test Hakkında

Psikohelp · Yayınlanma: · Son güncelleme:

Young Telafi Ölçeği, diğer bir ifadeyle “Telafi Davranışları ve Şemaları Ölçeği” olarak ifade edilebilir. Kişinin yaşadığı zorlu duygusal deneyimlerinde hangi baş etme stratejilerini kullandığını ve bu stratejilerin altında bulunan şemaları ölçmek amacıyla bu test kullanılmaktadır. Testin sonucunda birey duygusal olarak kullandığı baş etme mekanizmalarını anlayarak daha sağlıklı olan baş etme mekanizmalarını kullanabilir. Hiçbir şekilde tanı ve tedavi amaçlı kullanılamaz. Tanı ve tedavi gerektiren durumlar için lütfen yetkili mercilere başvurunuz. Aşağıda kişilerin kendilerini tanımlarken kullandıkları ifadeler sıralanmıştır. Lütfen her bir ifadeyi okuyun ve sizi ne kadar iyi tanımladığına karar verin. Her ifadeyi yazıldığı biçimde okuyun. İfadenin sizi ne ölçüde tanımladığını düşünerek size en uygun yanıtı seçin.

Aşağıda günlük yaşamınızda karşılaşabileceğiniz düşünce, duygu ve davranışları tanımlayan ifadeler bulunmaktadır.

Her ifadeyi dikkatlice okuyun ve sizi ne ölçüde tanımladığını değerlendirin. Yanıt verirken nasıl davranmanız gerektiğini değil, genellikle nasıl düşündüğünüzü, hissettiğinizi veya davrandığınızı dikkate alın.

Her soru için 1 ile 6 arasındaki seçeneklerden size en uygun olanı işaretleyin. Doğru veya yanlış yanıt bulunmamaktadır.


(Soygüt, Karaosmanoğlu ve Çakır tarafından çıkarılmıştır.)

Daha sonra  1'den 6'ya kadar olan seçeneklerden sizi tanımlayan en yüksek dereceyi seçerek her sorudan önce yer alan boşluğa yazın

1- Benim için tamamıyla yanlış

2- Benim için büyük ölçüde yanlış

3- Bana uyan tarafı uymayan tarafından biraz fazla

4- Benim için orta derecede doğru

 5- Benim için çoğunlukla doğru

 6- Beni mükemmel şekilde tanımlıyor

Hiçbir şekilde tanı ve tedavi amaçlı kullanılamaz. Tanı ve tedavi gerektiren durumlar için lütfen yetkili mercilere başvurunuz.

Kaynakça

  1. Karaosmanoğlu, H. A., Soygüt, G., & Kabul, A. (2013). Psychometric properties of the Turkish Young Compensation Inventory. Clinical Psychology & Psychotherapy, 20(2), 171–179. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21928283/

Nasıl Çalışır?

1

Young Telafi Ölçeği/Testi Nedir

Young Telafi Ölçeği/Testi Nedir

Young Telafi Ölçeği (Young Compensation Inventory – YCI / YTÖ), bireylerin erken dönem uyumsuz şemalarıyla başa çıkmak için geliştirdikleri aşırı telafi (overcompensation) davranışlarını, tutumlarını ve stratejilerini değerlendirmek amacıyla Jeffrey Young tarafından geliştirilmiş psikolojik bir öz bildirim ölçeğidir. Ölçeğin temel özellikleri, amacı ve yapısı şu şekilde özetlenebilir:

  • Temel Amacı: Bireyin yetersizlik, değersizlik veya terk edilme gibi zorlayıcı duygular karşısında geliştirdiği kontrolcülük, aşırı bağımsızlık, statü odaklılık veya savunmacı tepkileri fark etmesine yardımcı olmak ve şema terapi sürecine rehberlik etmektir.
  • Madde Yapısı ve Puanlama: Ölçeğin özgün formu 48 maddeden oluşur. Maddeler 6'lı Likert ölçeği üzerinde derecelendirilir (1 = "Benim için tamamıyla yanlış" ile 6 = "Beni mükemmel şekilde tanımlıyor" arasında).
  • Orijinal Telafi Kategorileri: Orijinal kavramsallaştırmada öfke/düşmanlık, baskınlık, aşırı iddiacılık, statüye önem verme, manipülasyon, istismar eğilimi, pasif-agresif davranış ve aşırı buyurganlık olmak üzere 8 telafi kategorisi tanımlanmıştır.
  1. Statü Düşkünlüğü
  2. Kontrol
  3. Asilik
  4. Aşırı Bağımsızlık
  5. Manipülatif Olma
  6. Eleştiriye Tahammülsüzlük
  7. Kendi Yönelimlilik

Young Şema Ölçeği ile Farkı:Young Şema Ölçeği (YŞÖ) kişinin doğrudan erken dönem uyumsuz şemalarını değerlendirirken, Young Telafi Ölçeği (YTÖ) bu şemalar tetiklendiğinde kişinin başa çıkma stratejisi olarak sergilediği aşırı telafi davranışlarına odaklanır. Ölçek tek başına klinik bir tanı koymak için kullanılmaz; bireysel farkındalık sağlamak ve terapi sürecinde ele alınacak başa çıkma örüntülerini belirlemek amacıyla değerlendirilir.

Şema terapide aşırı telafi ne demektir?

Şema terapide aşırı telafi (overcompensation), bireyin erken dönem uyumsuz şemalarının yarattığı değersizlik, güçsüzlük, yetersizlik veya reddedilme gibi acı verici duygularla başa çıkmak amacıyla şemanın tam tersi yönünde düşünme, hissetme ve davranma eğilimidir. Evrimsel stres tepkileri çerçevesinde ele alındığında; "donakalmak" şema teslimine, "kaçmak" şema kaçınmasına, "savaşmak" (fight) ise aşırı telafi mekanizmasına karşılık gelir. Aşırı telafi mekanizmasının temel özellikleri ve işleyişi şu şekilde özetlenebilir:

  • İçsel Kırılganlığı Maskeleme: Kişi kendisini içten içe savunmasız, kusurlu veya yetersiz hissettiğinde, bu duygularla yüzleşmek yerine dışarıya karşı aşırı güçlü, kusursuz, kontrolcü veya üstün görünmeye çalışır.
  • Kısa Vadeli Rahatlama ve Yanılsama: Bu davranışlar kişiye geçici bir güvenlik, güç ve kontrol hissi vererek şemanın ürettiği duygusal acıyı anlık olarak hafifletebilir. Ancak şemanın altındaki temel duygusal ihtiyacı karşılamadığı için şemayı gerçek anlamda çözüme kavuşturmaz.
  • Uzun Vadeli Etkisi (Döngünün Pekişmesi): Aşırı telafi abartılı ve katı bir hal aldığında kişiler arası ilişkilerde çatışmalara yol açar ve altta yatan uyumsuz şemanın beslenerek pekişmesine neden olur.

Günlük Yaşamda Nasıl Görünür?

  • Değersizlik / Kusurluluk Şemasına Karşı: Kibirli davranmak, narsisistik özellikler sergilemek veya aşırı mükemmeliyetçiliğe sığınmak.
  • Yetersizlik / Başarısızlık Şemasına Karşı: Sürekli üstün başarı elde etmeye çalışmak, hata yapmaktan korkarak işkolikleşmek.
  • Güçsüzlük / Kontrol Edilme Hissine Karşı: Başkalarını yönetmeye ve baskılamaya çalışmak, aşırı kontrolcü olmak veya tüm otoritelere asilikle karşı çıkmak.
  • Bağımlılık Hissine Karşı: Yardım istemeyi bir zayıflık olarak görüp aşırı bağımsız tutumlar takınmak.

Şema terapide temel amaç, bu katı başa çıkma mekanizmalarını söndürerek kişinin altında yatan duygusal ihtiyaçlarını anlamasını ve daha esnek, sağlıklı tepkiler verebilmesini desteklemektir.  

Young Telafi Ölçeği neyi ölçer?

Young Telafi Ölçeği (YTÖ), bireylerin erken dönem uyumsuz şemalarının yarattığı değersizlik, yetersizlik, reddedilme veya güvensizlik gibi zorlayıcı duygularla başa çıkmak amacıyla geliştirdikleri bilişsel ve davranışsal aşırı telafi (overcompensation) stratejilerini ölçer. Ölçeğin değerlendirdiği yapılar ve ölçüm alanları şu başlıklar altında toplanmaktadır:

  1. Orijinal Telafi Kategorileri

Jeffrey Young ve Ball (1998) tarafından geliştirilen özgün yapıda ölçek 8 ana telafi kategorisini değerlendirmektedir:

  • Öfke / Düşmanlık
  • Baskınlık
  • Aşırı İddiacılık
  • Tanınma / Statüye Aşırı Düşkünlük
  • Manipülasyon
  • İstismar Etme Eğilimi
  • Pasif-Agresif Tutum
  • Aşırı Buyurganlık

2. Türkçe Uyarlamasındaki Alt Boyutlar Ölçeğin Türkiye geçerlik ve güvenirlik çalışmasında (Karaosmanoğlu, Soygüt ve Kabul/Kabil) 7 alt boyut ölçülmektedir:

  • Statü Düşkünlüğü: Kişinin kendini değerli hissetmek adına toplumsal konuma, başarıya, prestije ve takdir edilmeye aşırı önem vermesi.
  • Kontrol: Belirsizlikler karşısında yoğun rahatsızlık duyarak olayları ve çevreyi kendi istediği şekilde yönetmeye çalışması.
  • Asilik: Otoriteye veya kurallara karşı dirençli ve karşı koyucu tutumlar sergilemesi.
  • Aşırı Bağımsızlık: Başkalarına güvenmekte, yardım istemekte ve yakınlık kurmakta güçlük çekmesi.
  • Manipülatif Olma: Kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla başkalarını yönlendirme eğilimi göstermesi.
  • Eleştiriye Tahammülsüzlük: Eleştirildiğinde yoğun hassasiyet göstermesi ve savunmacı tepkiler vermesi.
  • Kendi Yönelimlilik: Kişinin kendi hedef ve odaklarına yönelik geliştirdiği telafi davranışları.

3. Değerlendirilen İşlevsel Örüntüler Ölçek, klinik ve bireysel incelemelerde şu davranış biçimlerinin anlaşılmasına katkı sağlar:

  • Başarısızlık ve yetersizlik hisleriyle mücadele etme tarzı.
  • Baskın olma, kontrol etme ve sürekli haklı çıkma ihtiyacı.
  • Yardım isteme ve insanlara güven duyma konusundaki engeller.
  • İlişkilerde tekrar eden savunmacı ve karşıt tepkiler.

Şema Ölçeğinden Ayırıcı Yanı: Young Şema Ölçeği doğrudan kişinin kök şemalarını ölçerken, Young Telafi Ölçeği şemalar tetiklendiğinde sergilenen başa çıkma davranışlarına odaklanır. Ölçek tek başına psikiyatrik veya psikolojik bir tanı koyma amacı taşımaz.

 

"Young-Rygh Kaçınma Ölçeği" için Tıklayın

"Şema terapi, Erken Dönem Uyumsuz Şemaların Karateristikleri " ilgili yazı için TIKLAYIN

Örnek Sorular

1

Kırıldığımı çevremdeki insanlara belli ederim.

Cevaplamak için testin içinde sunulan ölçeği kullanın
2

İşler kötü gittiğinde sıklıkla başkalarını suçlarım.

Cevaplamak için testin içinde sunulan ölçeği kullanın
3

İnsanlar beni hayal kırıklığına uğrattığında veya ihanet ettiğinde çok fazla öfkelenir ve bunu gösteririm.

Cevaplamak için testin içinde sunulan ölçeği kullanın

Yorumlar (2)

Deneyiminizi paylaşın. Yorumlar yayınlanmadan önce yönetici onayından geçer.

Yorum Yapın

E-posta adresiniz yayınlanmaz. Yorumunuz onaylandıktan sonra görünür.

D

deniz

5 ay önce

hayat şemalarımızı bulmak için çözmeye young telafi ölçeğiyle başlayalım

C

can

5 ay önce

psikoloğum önermişti young telafi ölçeğini çözdüm pek iç açıcıcı değil

Hazır Mısınız?

Kendinizi keşfetme yolculuğunuza bugün başlayın. 48 soru, ~7 dakika tahmini süre ve detaylı rapor sizi bekliyor.