MMPI Testi (MMPI Kişilik Testi) Hakkında Genel Bilgiler
Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI), bireylerin kişisel ve toplumsal uyumunu objektif olarak değerlendirmeyi amaçlayan, dünya çapında psikiyatri ve klinik psikoloji alanında en sık kullanılan kişilik testlerinden biridir. Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere Avrupa, Asya ve Güney Amerika'da üzerinde en çok araştırma yapılan ve güvenilirliği kanıtlanmış bir envanterdir. Kapsamlı ve detaylı yapısı sayesinde, bireyin psikolojik profilini derinlemesine analiz etme imkanı sunar.
Tarihçe ve Geliştirilme Amacı MMPI, ilk olarak 1939 yılında klinik psikolog Starke R. Hathaway ve nöropsikiyatrist J. Charnley McKinley tarafından geliştirilmiştir. Geliştirilmesindeki temel motivasyon, psikiyatrik hastaların klinik değerlendirilmesinde uzmanlara zaman kazandıracak objektif ve pratik bir ölçüm aracı sunmaktı. Zamanla bu test, sadece teşhis koymak için değil; aynı zamanda hastalığın şiddetini ölçmek, tedavi yaklaşımlarının sonuçlarını değerlendirmek ve bireyin zaman içindeki psikolojik gelişimini takip etmek için de vazgeçilmez bir standart haline gelmiştir.
Testin Yapısı ve Sorular Orijinal MMPI, 550 maddeden (cümleden) oluşmaktadır. Grup formlarında bazı soruların tutarlılığı ölçmek adına tekrar edilmesiyle soru sayısı 566'ya çıkmaktadır. Testi yanıtlayan kişiden, kitapçıktaki her bir ifadeyi kendi duygu, düşünce ve davranışlarına göre "Doğru", "Yanlış" şeklinde işaretlemesi beklenir.
Testin en önemli özelliği, değerlendirmeyi Geçerlik Alt Testleri ve Klinik Alt Testler olmak üzere iki ana temel üzerinde kurgulamasıdır:
1. Geçerlik Alt Testleri: Kişilik testlerinde bireylerin kendilerini olduklarından daha iyi veya daha kötü gösterme eğilimleri olabilir. MMPI, kişinin test sırasındaki tutumunu ölçen benzersiz geçerlik ölçeklerine sahiptir:
- ? (Boş Bırakılanlar): Bireyin cevap vermekten kaçındığı madde sayısını gösterir.
- L (Yalan - Lie) Alt Testi: Bireyin kendisini sosyal açıdan ne kadar "mükemmel" ve kusursuz göstermeye çalıştığını, yani safça bir savunma mekanizması kurup kurmadığını ölçer.
- F (Sıklık/Nadir) Alt Testi: Normal bireyler tarafından çok nadir verilen cevapların ne sıklıkta işaretlendiğini ölçer. Zihinsel bir karmaşa, test maddelerini okuyup anlayamama ya da kişinin kasıtlı olarak psikolojik durumunu çok kötü (yardım çağrısı) gösterme çabası bu testte ortaya çıkar.
- K (Düzeltme) Alt Testi: Bireyin psikolojik sorunlarını gizleme, savunucu bir tutum sergileme veya patolojisini inkar etme derecesini ölçerek klinik test puanlarında istatistiksel düzeltmeler yapılmasını sağlar.
2. Klinik Alt Testler: MMPI, bireyin kişilik özelliklerini ve psikiyatrik eğilimlerini ölçen 10 temel klinik alt test içerir:
- Hipokondriazis (Hs): Kişinin beden sağlığına, fiziksel işlevlerine ve somatik yakınmalarına yönelik aşırı kaygısını ölçer.
- Depresyon (D): Bireydeki moral bozukluğu, karamsarlık, yetersizlik hissi ve geleceğe yönelik umutsuzluğu saptar.
- Histeri (Hy): Kişinin stresli durumlar karşısında nasıl fiziksel semptomlar (başağrısı, halsizlik vb.) geliştirdiğini ve çatışmaları inkar etme eğilimini ölçer.
- Psikopatik Sapma (Pd): Toplumsal kurallara isyan, otoriteyle çatışma, dürtüsel davranışlar ve yüzeysel insan ilişkilerini değerlendirir.
- Kadınlık-Erkeklik (Mf): Bireyin geleneksel cinsiyet rollerine (estetik ilgiler, duygusallık, girişkenlik) ne kadar uyduğunu veya bu rollerden ne kadar saptığını inceler.
- Paranoya (Pa): Kişilerarası ilişkilerde şüphecilik, aşırı alınganlık, haksızlığa uğradığına dair hezeyanlar ve katı düşünce yapısını ölçer.
- Psikasteni (Pt): Fobiler, mantıksız korkular, obsesif-kompulsif (takıntılı) düşünce ve davranışlar ile yoğun kaygıyı değerlendirir.
- Şizofreni (Sc): Tuhaf düşünceler, yabancılaşma, algısal bozukluklar, dikkat eksikliği ve gerçeklikten kopma belirtilerini gösterir.
- Hipomani (Ma): Aşırı enerji, fikir uçuşmaları, coşku, dürtüsellik ve sınır tanımayan heyecan durumlarını saptar.
- Sosyal İçedönüklük (Si): Bireyin sosyal ortamlardan, kalabalıklardan ve insan ilişkilerinden uzaklaşma, utangaçlık ve içe kapanma eğilimini ölçer.
Ek Ölçekler ve Testin Derinliği MMPI sadece bu on ölçekle yetinmez. Bilim insanları zaman içinde MMPI sorularını kullanarak bireyin psikolojisine dair çok daha spesifik bilgiler veren alt ölçekler de geliştirmiştir. Bunlar arasında; kişisel sorunları irdeleyen Wiggins İçerik Skalaları (Sosyal uyumsuzluk, Aile sorunları, Fobiler vb.), bireyin psikoterapiye yanıt verme kapasitesini ölçen Ego Gücü Testi, Welsh Anksiyete ve Represyon Testleri ile kişiliğin bağımlılık potansiyelini ölçen çeşitli alt testler bulunur.
Test süresi bireyin okuma hızına göre değişmekle beraber genellikle 1 ila 1.5 saat arasında sürmektedir;ama test süre sınırı yok. Bireylere testi çözerken sorular üzerinde çok fazla düşünmemeleri, içlerinden gelen ilk ve en doğal yanıtı vermeleri söylenir.
Türkiye'ye Uyarlanması ve Standardizasyon Yabancı kökenli bir testin doğrudan çevrilmesi kültürel hatalara yol açabileceği için, MMPI Türkiye koşullarına büyük bir titizlikle uyarlanmıştır. Türkiye'deki ilk çalışmalar 1968 yılında başlamış, ardından 1970 ve 1974 yıllarında alanında uzman kişiler (Işık Ataman Savaşır, Atilla Turgay, Neşe Erol vb.) tarafından tekrar tekrar gözden geçirilmiştir.
Kültürel adaptasyon sırasında örneğin orijinaldeki "Her hafta kiliseye giderim" sorusu, "Namazımı hemen hemen muntazaman kılarım" şeklinde değiştirilmiş ve Türkçe dil yapısına uygun hale getirilmiştir. Testin normları (standart puanları) Türkiye'nin çeşitli yerlerinden, farklı sosyo-ekonomik düzeylerden yüzlerce normal ve psikiyatrik hasta birey üzerinde yapılan kapsamlı çalışmalar sonucunda oluşturulmuştur..
MMPI testini profesyonel biçimde online şeilde psikohelp.com da çözebilirsiniz.
MMPI Kişilik Testi Yorumlama detayları:
1. Yorumlama Öncesi Temel Değerlendirmeler (Demografik ve Bilişsel Kriterler)
MMPI profilini yorumlamadan önce, testi uygulayan uzmanın bireye ait bazı temel özellikleri mutlaka dikkate alması gerekir:
- Demografik Bilgiler: Bireyin yaş(en az 16), cinsiyet, eğitim düzeyi ve medeni durumu yorumlama sürecini doğrudan etkiler; çünkü bazı alt testlerde yaşın ilerlemesiyle puanlarda yükselmeler görülebilmektedir.
- Zeka ve Eğitim Seviyesi: MMPI yorumlarının sağlıklı olabilmesi için testi alan kişinin zeka düzeyinin 80 ve üzerinde olması, en azından okuduğunu anlayabilecek düzeyde (en az ilkokul/ortaokul düzeyi) eğitim almış olması şarttır.
2. Profil Geçerliğinin ve Test Tutumunun Yorumlanması
MMPI Kişilik Test Klinik alt testlerin (Hs, D, Hy, Pd, Mf, Pa, Pt, Sc, Ma, Si .) yorumlanmasına geçilmeden önce, danışanın test sırasındaki tutumunu gösteren geçerlik alt testleri (L, F, K) ve profilin geçerlilik derecesi değerlendirilir:
- Boş Bırakılan Maddeler (? Ölçeği): Testteki "?" (Bir şey diyemem) alt testinde boş bırakılan madde sayısı 30 veya üzerinde olduğunda profilin geçerliliği ciddi şekilde bozulur.
- F-K Endeksi (Gough): K ham puanının F ham puanından çıkarılmasıyla elde edilir. Bu değer 9'dan büyük olduğunda bireyin psikopatolojisini inkâr etmeye çalıştığı şeklinde yorumlanır.
- Dikkatsizlik ve Tutarsızlık: Greene (1978) dikkatsizlik alt testi ve Test-Tekrar Test (TR) endeksi, hastanın soruları rastgele veya yönergeleri anlamadan yanıtlayıp yanıtlamadığını belirlemede yorumcuya rehberlik eder.
3. Geçerlik Profili Konfigürasyonlarının Yorumlanması
Geçerlik ölçeklerinin kendi aralarındaki grafiksel duruşu (konfigürasyonları), bireyin savunma mekanizmaları hakkında kritik bilgiler sunar:
- Tersine V Konfigürasyonu (L ve K düşük, F yüksek): Bireyin kişisel ve duygusal zorluklarını kabullendiğini, psikolojik sıkıntılarını dile getirerek yardım istediğini veya durumunu abarttığını gösterir.
- Çok Kapalı "V" Geçerlik Konfigürasyonu (L ve K yüksek, F düşük): Kişinin kendisini olduğundan daha iyi gösterme çabasında olduğunu, savunmacı bir tutumla sorunlarını inkâr ettiğini ve içgörüsünün düşük olduğunu yansıtır.
- Rastgele Cevaplama Konfigürasyonu (L ve K 55 T, F ise 105 T puanının üstünde): Profilin rastgele işaretlendiğini ve geçersiz olduğunu gösterir; bu durum hastanın öfkesinden, konfüzyonundan veya test durumuna karşı direncinden kaynaklanabilir.
4. Klinik Profil ve Kod Tiplerinin Yorumlanması
MMPI Kişilik Test yorumlamasında en sık kullanılan yöntem, yükselen klinik alt testlerin sayısal sıralamasına göre belirlenen ikili veya üçlü kod tiplerinin analiz edilmesidir:
- Konversiyon Vadisi (Conversion V / 13/31 Kodu): Nevrotik üçlüde (Hs, D, Hy) Hipokondriazis (Hs) ve Histeri (Hy) alt testlerinin T puanlarının belirgin şekilde yüksek (>70 T), ortadaki Depresyon (D) alt testinin ise düşük olmasıyla oluşan "vadi" görünümüdür. Bu bireyler, psikolojik sıkıntılarını somatik (bedensel) yakınmalara dönüştürerek rasyonalize ederler ve geleneksel psikoterapiye karşı son derece dirençli olabilirler
- Paranoid V / Psikotik V (68/86 Kodu): Paranoya (Pa) ve Şizofreni (Sc) testlerinin yüksek, Psikasteni (Pt) testinin ise bu iki teste göre daha düşük kalmasıyla oluşan konfigürasyondur. Genellikle paranoid şizofreni olgularında bu profile rastlanır.
- Kuş Kanadı Profili: Nevrotik ölçeklerle birlikte Psikopatik Sapma (Pd) alt testinin de yükseldiği ve Kadınlık-Erkeklik (Mf) alt testinin 50 T'nin altında olduğu profildir. Bu hastalar impulsif, küskün, isyankâr ve sosyal açıdan uyumsuz olarak yorumlanır.
- Yüzen Profil (Floating Profile): Hs'den Ma'ya kadar neredeyse tüm klinik ölçeklerin 70 T puanının üzerinde yer almasıdır. Genellikle borderline kişilik bozukluğuna sahip hastalarda görülen, yaygın bir anksiyete, ajitasyon ve kimlik karmaşasını yansıtır.
- Batık Profil (Low Flat Profile): Klinik ölçeklerin 45-54 T puanı arasında düz seyretmesidir; tek başına bir yükselme olmadığı için net bir patolojik yorum yapılamaz.
5. Wiggins İçerik Skalalarının Klinik Yorumu
Geleneksel klinik skalalara yardımcı olarak geliştirilen Wiggins içerik skalaları, hastanın testörle kurduğu doğrudan iletişime (direct messages) odaklanır. Sosyal Uyumsuzluk (SOC), Depresyon (DEP), Moral Bozukluğu (MOR) ve Psikotizm (PSY) gibi 13 alt içerik skalası, hastanın kendilik değerindeki düşüşü, ailevi sorunlarını, fobilerini ve paranoid delüzyonlarını çok daha spesifik ve homojen bir biçimde yorumlamaya imkan tanır.
MMPI Kişilik Testi ile ilgili Teknik Bilgiler
MMPI geçerlik alt testlerinden olan "K (Düzeltme)" alt testinin işlevi nedir? K puanı hangi klinik alt testlerin ham puanlarına eklenerek düzeltme yapılır ve bu oranlar nelerdir?
Cevap: "K (Düzeltme)" alt testi, bireyin psikolojik sorunlarını gizleme eğilimini, savunucu tutumunu veya patolojisini inkar etme derecesini ölçer. Bu alt test, klinik test puanlarında istatistiksel düzeltmeler yapılmasını sağlamak amacıyla geliştirilmiştir. Testi alan kişinin gerçek durumunu daha objektif yansıtmak amacıyla, elde edilen K ham puanının belirli oranları 5 klinik alt teste eklenerek düzeltme yapılır:
Hs (Hipokondriazis) alt testi: Ham puan + 0.5K
Pd (Psikopatik Sapma) alt testi: Ham puan + 0.4K
Pt (Psikasteni) alt testi: Ham puan + 1.0K
Sc (Şizofreni) alt testi: Ham puan + 1.0K
Ma (Hipomani) alt testi: Ham puan + 0.2K
MMPI değerlendirmesinde sıkça karşılaşılan "Nevrotik Üçlü" kapsamında "Konversiyon Vadisi" (Conversion V) konfigürasyonu neyi ifade eder? Bu profile sahip bireylerin genel özellikleri ve klinik yönelimleri nelerdir?
Cevap: Nevrotik üçlü; MMPI klinik alt testlerinden Hs (Hipokondriazis), D (Depresyon) ve Hy (Histeri) testlerinden oluşur. "Konversiyon Vadisi" konfigürasyonu, bu üçlü içinde Hs ve Hy alt testlerinin T puanlarının belirgin şekilde yüksek (genellikle 70 T puanı ve üstünde), ortada yer alan D alt testinin ise bu iki teste kıyasla anlamlı derecede düşük çıkmasıyla oluşan vadi benzeri görünümdür.
Bu profile sahip bireyler, psikolojik sıkıntılarını bedensel şikayetler arkasına gizleyerek rasyonalize etme veya sosyal açıdan daha kabul edilebilir durumlar altında maskeleme eğilimindedirler. Bu kişilerin genel özellikleri şunlardır:
Tıbbi Odaklılık: Bedensel şikayetleri için sürekli tıbbi açıklamalar ve tedaviler ararlar, psikolojik kökenli açıklamalara direnç gösterirler.
İkincil Kazançlar: Bedensel semptomlar, bireyin sorumluluklardan ve stres yaratan durumlardan kaçınabilmesi için ikincil kazanç sağlar.
Terapiye Direnç: İçgörü eksiklikleri ve alaycı tavırları nedeniyle geleneksel psikoterapiye karşı son derece dirençlidirler.
Kişilerarası İlişkiler: Sosyal ortamlarda genellikle aşırı kontrolcü, kaygılı ve diğer insanlara bağımlı bir yapı sergilerler.
MMPI geçerlik ölçeklerinden "?" (Bir şey diyemem) alt testinde boş bırakılan soru sayısının testin geçerliliği üzerindeki etkisi nedir? Bir bireyin testte çok fazla soruyu boş bırakmasının arkasında yatan psikolojik veya durumsal nedenler nelerdir?
"?" (Bir şey diyemem) alt testi, bireyin yanıt vermekten kaçındığı veya boş bıraktığı maddelerin sayısını gösterir. MMPI değerlendirme kriterlerine göre:
Bir bireyin test maddelerini boş bırakmasının arkasında yatan temel nedenler şunlardır:
Hassas konulardan kaçınma: Evlilik, cinsellik veya aile içi sorunlar gibi kişisel/hassas konularla ilgili soruları yanıtlamak istememe.
İşbirliği kuramama: Testörle veya test süreciyle tam bir işbirliği içine girilememesi.
Savunmacı ve şüpheci tutum: Testi alan bireyin kendini korumaya yönelik aşırı savunmacı veya şüpheci bir tavır sergilemesi.
Ağır klinik durumlar: Ağır depresyon, konfüzyon veya ajitasyon yaşayan hastaların yorgunluk, dikkat dağınıklığı ya da reaksiyonel olarak soruları yanıtsız bırakması.
MMPI klinik alt testlerinden hiçbirinin T puanının 70'in üstüne çıkmadığı, ancak K (Düzeltme) alt testinin belirgin şekilde yüksek çıktığı "K+ Profili" ne anlama gelir? Bu profile sahip bireylerin genel özellikleri nelerdir?
"K+ profili", MMPI profilinde hiçbir klinik alt testin 70 T puanının üstünde olmadığı, buna karşılık K alt testinin belirgin biçimde yüksek olduğu ve K alt testinin F alt testinden en az 5 T puanı üstünde çıktığı profilleri tanımlar.
Bu profile sahip bireylerin genel özellikleri ve klinik görünümleri şunlardır:
Aşırı Savunmacılık: Sorunlarının psikolojik olabileceğini kesinlikle inkar ederler ve kendilerini aşırı uyumlu, sorunsuz göstermeye çalışırlar.
Sosyal Kaçınma: Genellikle utangaç, kaygılı, ketlenmiş, pasif ve dirençli bir kişilik yapısına sahiptirler; yakın kişilerarası ilişkilerden kaçınma eğilimindedirler.
Klinik Bulgular: Klinik gruplarda yapılan araştırmalarda, bu profile sahip hastaların yarısına yakınının psikotik tanı aldığı, yaklaşık dörtte birinde ise organik beyin sendromu tespit edildiği bildirilmiştir.
Zeka Seviyesi: Bu bireylerin zeka düzeyleri genellikle normalin alt sınırında yer alır.
Wiggins İçerik Skalaları hakkında detaylı bilgi verir misin?
Wiggins İçerik Skalaları, Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI) için geleneksel klinik ölçeklerin sınırlılıklarını aşmak ve değerlendirmeyi zenginleştirmek amacıyla geliştirilmiş özel alt testlerdir. Wiggins (1966), MMPI'ın 550 maddesini sınıflandırarak hastaların testörle kurduğu doğrudan iletişime (hastadan gelen direkt mesajlara) odaklanan yeni bir değerlendirme yaklaşımı getirmiştir. Wiggins, bu içerik skalalarının geleneksel klinik skalaların yerine geçmesini değil, onlara yardımcı birer araç olarak klinik değerlendirmede kullanılmasını önermiştir.
Geliştirilme Süreci
Skalaların geliştirilmesi amacıyla ilk olarak MMPI maddeleri içerikleri yönünden analiz edilerek 26 içerik kategorisi elde edilmiştir. Bu kategoriler üzerinde 500 üniversite öğrencisinden oluşan bir örneklemde rasyonel analiz yapılmış ve kategori sayısı 15'e düşürülmüştür. Son aşamada ise bu ölçekler normal ve psikiyatrik hasta gruplarına uygulanarak iç tutarlılık analizleri yapılmış ve nihayetinde yarı bağımsız, iç tutarlılığı yüksek olan 13 içerik skalası oluşturulmuştur.
13 Wiggins İçerik Skalası ve Tanımları
Wiggins tarafından nihai olarak belirlenen 13 içerik skalasının ölçtüğü özellikler ve madde sayıları şu şekildedir:
Sosyal Uyumsuzluk Skalası (SOC): Maddeleri temelde içedönüklük-dışadönüklük boyutunu inceler. Kitabın genel tanıtımında 26 maddeden oluştuğu yazılıyken, eklerdeki madde anahtarı listesinde 27 madde olarak gösterilmiştir. Yüksek puanlar kendinden emin, güvenli ve parlak bireyleri; düşük puanlar ise iddiacı, eğlenmeyi seven ve diğer insanlarla kolayca ilişki kurabilen bireyleri gösterir.
Depresyon Skalası (DEP): 33 maddeden oluşur. Yüksek puanlar endişe, suçluluk, mutsuzluk ve yaşamın anlamının yitirildiği hissini yansıtır. Bu skalanın; nevrotik gruptaki hastaları, kişilik bozukluğu, affektif bozukluk ve şizofreni hastalarından ayırt etmede oldukça başarılı olduğu saptanmıştır.
Kadınsı İlgiler Skalası (FEM): 30 maddeden oluşur. Yüksek puan alan bireylerin hobileri ve çeşitli spor faaliyetlerine meraklı olduğu görülür. Geniş ilgi alanlarına sahip kişilerin bu skalada yüksek puanlar alabileceği belirtilmiştir.
Moral Bozukluğu Skalası (MOR): 23 maddeden oluşur. Bu skalanın yükselmesi, bireyin kendisini başarısız ve ümitsiz hissettiğini gösterir. Kişi başkaları tarafından yanlış anlaşıldığına inanır, çevredekilerin tepkilerine aşırı duyarlıdır ve kendini işe yaramaz olarak değerlendirir. (Depresyondaki suçluluk/korku ve sosyal uyumsuzluktaki sosyal itibar yetersizliğinden farklı olarak, moral bozukluğunda kendilik değerinde düşüş baskındır.)
Dinsel Tutuculuk Skalası (REL): 12 maddeden oluşur. Yüksek değerler, bireyin aşırı dindar bir yapıya sahip olduğuna ve kendi değer yargılarının doğruluğuna sarsılmaz bir şekilde inandığına işaret eder.
Otorite Çatışması Skalası (AUT): 20 maddeden oluşur. Yüksek puan alan bireyler yaşamı karmaşık olarak görür, diğer insanlara güvenmez ve çevrelerindeki kişilerin sürekli kendilerini kullandığına inanırlar.
Psikotizm Skalası (PSY): 48 maddeden oluşur. Yüksek puanlar, paranoid temeli ağır basan klasik psikotik semptomları gösterir. Bu skalada halüsinasyonlar, kontrol kaybı, grandiyöz (büyüklük) ya da perseküsyon (kötülük görme) delüzyonları, gerçeklikle bağın kopması, hayal kurmalar ve her şeyin yanlış gittiği yönündeki yoğun endişeler değerlendirilir.
Organik Semptomlar Skalası (ORG): 36 maddeden oluşur. Yüksek puanlar, bireyin bedensel güçsüzlük yakınmalarını ve duygusal çatışmalardan kaynaklanan somatik belirtilerini gösterir. Baş ve sırt ağrıları öncelikli şikayetler arasındadır. Birey, bu somatik yakınmalar aracılığıyla günlük yaşamın yüklerinden kaçınmaya çalışabilir.
Aile Sorunları Skalası (FAM): 16 maddeden oluşur. Bu skaladaki yükselmeler, bireyin ailesinden ve ebeveynlerinden yeterince ilgi ve sevgi görmediğini; aile üyelerini aşırı eleştiren, sinirli, kavgacı ve birden parlayan kişiler olarak tanımladığını gösterir.
Dışa Vuran Düşmanlık Skalası (HOS): 27 maddeden oluşur. Yüksek puanlar, sadistik dürtüleri, tartışmaya eğilimli ve kavga çıkarmaya hazır yapıyı yansıtır. Bu bireylerle ilişki kurulması güçtür ve genelde sosyal açıdan agresif olarak tanımlanırlar.
Fobiler Skalası (PHO): 27 maddeden oluşur. Yüksek puanlar; yükseklik, karanlık ve kapalı alanlardan korkma gibi çeşitli fobileri ve mantıksız korkuları ifade eder.
Hipomani Skalası (HYP): 25 maddeden oluşur. Yüksek puanlar, içsel huzursuzluk, gerginlik ve telaşı gösterir. Bu kişiler meraklı, neşeli, enerji dolu ve geniş ilgi alanlarına sahip olup, taşıyabileceğinden çok daha fazla sorumluluk yüklenme eğilimindedirler.
Sağlıksızlık Skalası (HEA): 28 maddeden oluşur. Yüksek puanlar, bireyin kendi sağlığı ile aşırı düzeyde ilgilendiğini ve özellikle çeşitli gastrointestinal (sindirim sistemi) yakınmaları olduğunu gösterir.
Psikometrik Özellikleri (Güvenilirlik ve Geçerlik)
İç Tutarlık: Orijinal araştırmada iç tutarlılığı en düşük çıkan skala FEM (.50-.65) olarak saptanmıştır. Buna karşılık iç tutarlılığı en yüksek olan skalalar SOC (.82-.86), REL (.67-.89), DEP (.75-.87) ve MOR (.75-.86) skalalarıdır.
Puan Değişmezliği (Kararlılık): Skalaların test-tekrar test güvenirliği korelasyon katsayıları .50 ile .87 arasında değişmekte olup puan değişmezliğinin yeterli düzeyde olduğunu göstermektedir.
Ayırt Etme Gücü: Bu skalalar cinsiyetler arası farkları manidar düzeyde ayırt edebilmektedir. Ayrıca psikiyatrik grupları diğer gruplardan ayırmada oldukça yararlıdır. Wiggins'in araştırmalarına göre içerik skalaları, özellikle sosyopatik bozukluklar ve organik beyin sendromu olan tanı gruplarını; şizofreni, nevroz ve kişilik bozukluğu olan hastalardan ayırt etmede yüksek başarı göstermektedir.
Türkiye'de Yapılan Uyarlama Çalışmaları
Wiggins İçerik Skalaları Türkiye'de psikoloji ve psikiyatri alanındaki çeşitli araştırmalarda yer bulmuştur. Ceyhun ve Gürcan (1989), Palabayıkoğlu ve Ceyhun (1991) ile Akça'nın (1995) çalışmaları bu araştırmalara örnektir.
Skalaların Türkiye normlarına uyarlanması ve güvenirliği konusundaki en kapsamlı çalışmalardan biri Akça ve Ceyhun (1994) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın özellikleri ve bulguları şöyledir:
Örneklem Grubu: Çalışma toplam 2000 denekten (1000 hasta ve 1000 normal birey) oluşan geniş bir grup üzerinde yürütülmüştür. Hasta grubu, Ankara'daki çeşitli üniversite hastanelerinde yatan 400 kadın ve 600 erkekten oluşmaktadır. Normal grup ise daha önce hiç psikiyatrik tedavi görmemiş, çeşitli devlet dairelerinde çalışan ve üniversite eğitimi alan 578 kadın ile 422 erkek bireyi kapsamaktadır.
Bulgular: Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre, Türk normal grubunun Wiggins İçerik Skalalarındaki ortalamaları, Wiggins'in orijinal normatif çalışmasındaki üniversite öğrencilerinden oluşan normal grup değerlerine oldukça yakın çıkmıştır. Psikiyatrik grubun ortalama değerleri ise normal gruba göre belirgin şekilde daha yüksek saptanmıştır.
Sonuç: Akça ve Ceyhun (1994) çalışmasından elde edilen bulgular, Wiggins İçerik Skalalarının Türk toplumu için güvenirliğinin son derece umut verici olduğunu göstermiştir. Ancak uzmanlar, bu skalaların klinik alanda aktif olarak kullanılabilmesi için ilerleyen süreçte daha ayrıntılı tanı gruplarıyla geçerlik çalışmalarının da yapılması gerektiğini belirtmişlerdir.
psikiyatri 566 soru ve cevapları pdf buradan ulaşabilirsiniz.