Young-Rygh Kaçınma Ölçeği
Aşağıda kişilerin kendilerini tanımlarken kullandıkları ifadeler sıralanmıştır. Lütfen her bir ifadeyi okuyun ve sizi ne kadar iyi tanımladığına karar verin. Daha sonra 1 den 6 ya kadar olan seçeneklerden sizi tanımlayan en yüksek dereceyi seçerek her sorudan önce yer alan boşluğa yazın. 1- Benim için tamamıyla yanlış 2- Benim için büyük ölçüde yanlış 3- Bana uyan tarafı uymayan tarafından biraz fazla 4- Benim için orta derecede doğru 5- Benim için çoğunlukla doğru 6- Beni mükemmel şekilde tanımlıyor
Hemen başlayabilirsiniz
Bilimsel Geçerlilik
Bilimsel araştırmalara dayalı, güvenilir ve geçerli bir değerlendirme aracıdır.
Test Hakkında
1- Benim için tamamıyla yanlış 2- Benim için büyük ölçüde yanlış 3- Bana uyan tarafı uymayan tarafından biraz fazla 4- Benim için orta derecede doğru 5- Benim için çoğunlukla doğru 6- Beni mükemmel şekilde tanımlıyor
Nasıl Çalışır?
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği/Testi Nedir
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği (YR-KÖ), bireylerin "erken dönem uyum bozucu şemalarıyla" başa çıkmak için kullandıkları, şemayı sürdüren bir mekanizma olan "kaçınma davranışlarını" ve savunma stratejilerini belirlemek amacıyla 1994 yılında Young ve Rygh tarafından geliştirilmiş, öz-bildirime dayalı bir ölçektir. Bu ölçek, şema aktivasyonunu ve bu aktivasyonun yarattığı yoğun olumsuz duyguları engellemek için kullanılan bilişsel, duygusal ve davranışsal kaçınma stratejilerini ölçer. Ölçeğin Yapısı ve Puanlanması Madde Sayısı: Ölçeğin orijinal formu ve Türkçe versiyonları üzerine yapılan çalışmalar genellikle "40 maddeden" oluştuğunu belirtmektedir. Derecelendirme: Katılımcılardan, maddelerdeki ifadelerin kendilerini ne kadar iyi tanımladığını "1 (“benim için tamamıyla yanlış”) ile 6 (“beni mükemmel şekilde tanımlıyor”)" arasında değişen 6’lı Likert tipi bir ölçek üzerinde değerlendirmeleri istenir. Puan Yorumu: Ölçekten alınan "yüksek puanlar, bireyin erken dönem uyum bozucu şemalarından kaçınma davranışlarının ve bu savunmaların şiddetinin daha fazla olduğuna işaret eder. Belirlenmiş keskin bir kesim noktası bulunmamaktadır. Alt Boyutlar Ölçeğin kuramsal olarak önerilen "14 alt boyutu" bulunsa da (madde kullanımı, uykuyla kaçınma, mutsuzluğu yok sayma vb.), Türkiye'deki geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonucunda yapı genellikle daha az sayıda boyuta indirgenmiştir. Soygüt ve arkadaşlarının Türkiye'de üniversite örneklemi üzerinde yaptığı çalışmalar neticesinde, ölçeğin "6 ana boyut" üzerinden değerlendirilmesi uygun görülmüştür: 1. Psikosomatizm: Duygusal acıyı bedensel şikayetler yoluyla ifade etme veya maskeleme. 2. Sıkıntıyı Yok Saymak: Olumsuz durumları veya içsel tutumları görmezden gelerek bunlardan kaçınma. 3. Duygu Kontrolü: Şemayı tetikleyen duyguları aşırı mantıksallaştırma veya kontrol altında tutma. 4. Sosyal Çekilme (İçe Çekilme): Özellikle incinmişlik durumlarında insanlardan ve sosyal ortamlardan uzaklaşma. 5. Aktiviteyle Zihinden Uzaklaştırma: Zihni meşgul ederek (aşırı çalışma, televizyon, hayal kurma vb.) şemaya dair düşünceleri engelleme. 6. Hissizlik / Duyguları Bastırma: Olumsuz duyguları hissetmemek için duyguları içe atma veya madde kullanımı gibi yollarla duyarsızlaşma.
Kaçınma ve telafi ölçeklerinin sonuçları cinsiyete göre değişiyor mu?
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği (YR-KÖ) Sonuçları Kaçınma davranışları genel olarak kadınlarda erkeklere oranla daha yüksek seyretme eğilimi göstermektedir. Toplam Puan: Bazı araştırmalarda kadınların Young-Rygh Kaçınma Ölçeği "toplam puanlarının" erkeklerden anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kadınların Daha Yüksek Puan Aldığı Boyutlar: Psikosomatizm: Kadınlar, duygusal acıyı bedensel şikayetlerle ifade etme eğilimini erkeklerden daha fazla göstermektedir. Sosyal Çekilme / İçe Çekilme: Kadınların özellikle incindiklerinde sosyal ortamlardan uzaklaşma eğilimi daha yüksektir. Aktiviteyle Zihinden Uzaklaştırma: Zihni meşgul ederek şemaları tetikleyen düşüncelerden kaçınma davranışı kadınlarda daha yaygındır. Sıkıntıyı Yok Saymak: Kadınların sıkıntı veren durumları görmezden gelme puanları erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. Erkeklerin Daha Yüksek Puan Aldığı Boyutlar: Aşırı Mantıksallaştırma ve Duygu Kontrolü: Bazı bulgular, erkeklerin duygularını aşırı rasyonelleştirerek kontrol etme eğiliminin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Madde Kullanımı / Bağımlılığı: Başa çıkma mekanizması olarak madde kullanımı erkeklerde daha belirgin bir kaçınma yöntemi olarak saptanmıştır. Erkeklerin Daha Yüksek Puan Aldığı Boyutlar: Asilik ve Manipülatif Olma: Yetişkin erkeklerin asilik ve manipülatif davranışlar sergileyerek şemalarıyla telafi yoluna gitme puanları kadınlardan daha yüksek bulunmuştur. Kontrol Etme: Şemalarla baş etmek için çevreyi veya durumları kontrol etme çabası erkeklerde daha baskın görülebilmektedir. Kadınların Daha Yüksek Puan Aldığı Boyutlar: Yetersiz Özdenetim: Bazı çalışmalarda kadınların yetersiz özdenetim puanlarının erkeklere göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu bildirilmiştir. Erkeklerde "duyguları bastırma" puanlarının yüksek çıkmasında, toplumun erkeklerden duygusal olarak "güçlü" olmalarını beklemesi ve duygularını (öfke hariç) ifade etmemeleri yönündeki normların etkisi olabileceği belirtilmektedir
Young-Rygh Kaçınma ölçeği ne işe yarar
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği (YR-KÖ), bireylerin "erken dönem uyum bozucu şemalarıyla" başa çıkmak için kullandıkları bir yöntem olan "kaçınma davranışlarını" ve bu doğrultuda geliştirdikleri çeşitli "savunma mekanizmalarını" ölçmek ve değerlendirmek amacıyla kullanılmaktadır. Bu ölçeğin temel işlevleri şunlardır: Kaçınma Davranışlarını Belirlemek: Bireyin şemalarının tetiklenmesini ve bu durumun yarattığı yoğun olumsuz duyguları engellemek için başvurduğu bilişsel, duygusal ve davranışsal kaçınma stratejilerini tespit eder. Kaçınmanın Şiddetini Ölçmek: Ölçekten alınan "yüksek puanlar", bireyin şemalarından kaçınma davranışlarının ve bu yöndeki tutumlarının daha "şiddetli/fazla" olduğuna işaret eder. Şema Sürdürücü Mekanizmaları Anlamak: Kaçınma, şemaların değişmesini engelleyen bir "şema sürdürücü başa çıkma biçimi" olarak kabul edildiği için, terapötik süreçte bu mekanizmanın nasıl çalıştığını anlamaya yardımcı olur. Farklı Kaçınma Boyutlarını Değerlendirmek: Türkiye'de yapılan çalışmalarla 6 boyuta indirgenen ölçek; psikosomatizm, sıkıntıyı yok saymak, duygu kontrolü, sosyal çekilme, aktiviteyle zihinden uzaklaştırma ve hissizlik/duyguları bastırma gibi farklı alanlardaki kaçınma eğilimlerini ayrı ayrı analiz etmeyi sağlar. Klinik ve Araştırma Odaklı Kullanım: Araştırmalarda madde bağımlılığı, panik bozukluğu veya anksiyete gibi psikopatolojiler ile kaçınma stratejileri arasındaki ilişkiyi incelemek için bir veri toplama aracı olarak hizmet eder. Ebeveynlik ve Şemalarla İlişkiyi İncelemek: Bireyin kaçınma düzeyinin, çocukluktaki ebeveynlik biçimleri ve sahip olduğu uyum bozucu şemalarla olan bağlantısını ortaya koymaya yarar.
Şema kaçınması romantik ilişkilerde bağlanma stillerini nasıl etkiler?
Şema kaçınması, bireylerin erken dönem uyum bozucu şemalarının tetiklenmesini ve bu durumun yarattığı yoğun olumsuz duyguları engellemek amacıyla kullandıkları bir başa çıkma stratejisidir. Romantik ilişkilerde bu mekanizma, bireyin duygusal yakınlıktan kaçınmasına, şemayı tetikleyebilecek durumlardan uzak durmasına ve dolayısıyla "güvensiz bağlanma stillerinin" (kaygılı, kaçıngan, korkulu veya kayıtsız) pekişmesine neden olmaktadır. şema kaçınmasının romantik ilişkilerdeki bağlanma stilleri üzerindeki etkileri şunlardır: Güvensiz Bağlanma Stillerini Yordaması Araştırmalar, erken dönem uyum bozucu şemalar ile yetişkinlikteki bağlanma stilleri arasında güçlü bir bağ olduğunu göstermektedir. Kayıtsız ve Korkulu Bağlanma:** Özellikle duyguları bastırma, güvensizlik, terk edilme, duygusal yoksunluk ve boyun eğme gibi şemaların varlığı, yetişkinlikte "kayıtsız (dismissing)" ve "korkulu (fearful)" bağlanma stillerine sahip olmanın güçlü birer belirleyicisidir. Şema Şiddeti ve Bağlanma: Şemalar ne kadar şiddetliyse ve kişi bunlarla baş etmek için ne kadar çok kaçınma stratejisi kullanıyorsa, güvenli bir bağlanma geliştirmesi o kadar zorlaşmaktadır. Yakınlıktan Kaçınma ve İlişkisel Mesafe Şema kaçınmasını kullanan bireyler, şemalarının aktive olacağı korkusuyla partnerleriyle aralarına duygusal mesafe koyarlar. Duygusal Yoksunluk ve Terk Edilme: Terk edilme şemasına sahip bir grup birey, bu şemanın yaratacağı acıya katlanamayacağını düşündüğü için duygusal yakınlıktan ve derin bağlar kurmaktan tamamen kaçınabilir. Kuşkuculuk ve Kötüye Kullanılma: Diğerlerinin kendisine zarar vereceği inancıyla şema kaçınması yapan bireyler, partnerlerinin kendilerine yaklaşmasına izin vermez ve ilişkilerini yüzeysel tutarlar. Duyguları Bastırma: Bu şemaya sahip kişiler, duygularını paylaşırlarsa kontrolü kaybedeceklerine inanırlar; bu da ilişkilerinde mesafeli, mekanik ve soğukkanlı bir tutum sergilemelerine yol açar. Kendini Gerçekleştiren Kehanet" ve Şemanın Sürmesi Kaçınma stratejileri kısa vadede rahatlama sağlasa da, uzun vadede düzeltici deneyimlerin yaşanmasını engelleyerek şemayı ve güvensiz bağlanma döngüsünü güçlendirir. Birey, şemayı tetikleyebilecek ilişkilerden kaçınarak aslında o şemanın doğruluğunu test etme fırsatını kaçırır. Örneğin, bağımlılık şeması olan birinin sorumluluk almaktan kaçınması, onun yetersizlik inancını pekiştirerek güvensiz bağlanma örüntüsünü sürdürmesine neden olur.
Şema teslimi ile şema kaçınması arasındaki fark nedir?
Şema teslimi ve şema kaçınması, erken dönem uyum bozucu şemalarla başa çıkmak için geliştirilen ve şemayı sürdüren iki farklı uyumsuz mekanizmadır. Bu iki strateji arasındaki temel farklar şu şekilde özetlenebilir: Şemanın Kabulü ve Gerçekliği Şema Teslimi: Birey şemanın mutlak gerçekliğini kabul eder ve ona "boyun eğer". Şemayı koşulsuz olarak doğru kabul ettiği için şemasıyla uyumlu duygu ve düşünceler geliştirir. Şema Kaçınması: Birey şema hiç yokmuş gibi davranmaya çalışır. Şemanın tetiklenmesini ve yaratacağı rahatsızlığı engellemek için şemayı zihninden ve yaşantısından "uzak tutmaya" odaklanır. Duygusal Deneyim Şema Teslimi: Bu stratejide birey, şemadan kaynaklanan "duygusal acıyı doğrudan ve bütünüyle hisseder. Şemayla savaşmaz veya ondan kaçmaya çalışmaz. Şema Kaçınması: Birey şemanın aktive ettiği yoğun olumsuz duyguları (acı, utanç, kaygı, öfke) "hissetmekten kaçınır. Duygularını bastırır veya onlara duyarsızlaşır. Davranışsal Örüntüler Şema Teslimi: Kişi şemayı doğrulayacak şekilde davranır ve sıklıkla şemayı pekiştiren kişilerle (örneğin eleştirel ebeveyne benzer eleştirel partnerler) ilişkilerini sürdürür. Bu durum şemanın bir "kendini gerçekleştiren kehanet"haline gelmesine neden olur. Şema Kaçınması: Kişi şemayı tetikleyebilecek her türlü "insandan, durumdan, düşünceden ve ortamdan uzak durur". Kaçınmak için madde kullanımı, işkoliklik, sosyal çekilme veya psikosomatik belirtiler gibi yöntemlere başvurabilir.
Kayıtsız ve korkulu bağlanma hangi şemalarla ilişkilidir?
kayıtsız ve korkulu bağlanma stilleri, özellikle bireyin erken çocukluk döneminde temel duygusal ihtiyaçlarının karşılanmaması sonucu gelişen belirli erken dönem uyumsuz şemalarla yakından ilişkilidir. Araştırmalar, bu bağlanma stillerinin gelişiminde şu şemaların güçlü birer yordayıcı ve belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır: Duyguları Baskılama:** Kişinin eleştirilmekten veya kontrolü kaybetmekten kaçınmak için duygularını ketlemesi. Güvensizlik / Kötüye Kullanılma: Diğer insanların fırsat bulduğunda kendisine zarar vereceğine veya kendisini manipüle edeceğine dair inanç. Terk Edilme / İstikrarsızlık: Yakın ilişkilerin kalıcı olmayacağı ve önemli ötekilerin eninde sonunda kendisini bırakıp gideceği korkusu. Duygusal Yoksunluk: Sevgi, ilgi, empati ve korunma gibi temel duygusal destek ihtiyaçlarının başkaları tarafından asla karşılanmayacağı inancı. Boyun Eğicilik: Terk edilmekten veya öfkeden kaçınmak için kendi ihtiyaçlarını baskılayıp kontrolü başkalarına bırakma eğilimi. Sosyal İzolasyon / Yabancılaşma: Kişinin kendisini dünyadan kopuk, diğerlerinden farklı ve hiçbir gruba ait hissetmemesi. Bağlanma Stilleri ve Şema Alanları İlişkisi Bu şemaların büyük bir çoğunluğu "Kopukluk ve Reddedilmişlik" (Disconnection and Rejection) şema alanı altında toplanmaktadır. Bu alandaki şemalara sahip bireyler, çocukluklarında genellikle istikrarsız, soğuk, reddedici veya istismarcı aile tutumlarına maruz kaldıkları için yetişkinlik yaşamlarında güvenli ve tatmin edici bağlar kurmakta ciddi güçlükler yaşarlar.
Örnek Sorular
___ Beni üzen konular hakkında düşünmemeye çalışırım.
___ Sakinleşmek için alkol alırım.
___ Çoğu zaman mutluyumdur.
Sıkça Sorulan Sorular
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği (YRAI), bireylerin erken dönem uyumsuz şemalarla başa çıkmak için kullandıkları kaçınma (avoidance) başa çıkma tarzlarını değerlendiren öz-bildirim (self-report) bir ölçektir.
bireylerin erken dönem uyum bozucu şemalarıyla başa çıkmak için kullandıkları bir yöntem olan kaçınma davranışlarını ve bu doğrultuda geliştirdikleri çeşitli savunma mekanizmalarını ölçmek ve değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği (YR-KÖ), bireylerin erken dönem uyum bozucu şemalarıyla başa çıkmak için kullandıkları bir yöntem olan kaçınma davranışlarını ve bu doğrultuda geliştirdikleri çeşitli savunma mekanizmalarını ölçmek amacıyla geliştirilmiştir
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği (YR-KÖ), bireylerin şemalarıyla başa çıkma stratejilerini belirlemek amacıyla kendini bildirim tarzında uygulanan bir ölçektir. Uygulama Öncesi ve Talimatlar Bilgilendirme: Uygulama başlamadan önce katılımcılara araştırmanın amacı anlatılır ve "bilgilendirilmiş onam" formları alınır. Yönerge: Katılımcılardan maddeleri dikkatlice okumaları ve her bir ifadenin kendilerini ne kadar iyi tanımladığına karar vermeleri istenir. Duygusal Yanıt: Önemli bir uygulama kuralı olarak; katılımcının maddeleri yanıtlarken neyin doğru olabileceğinden ziyade, "duygusal olarak ne hissettiğine" dayanarak cevap vermesi istenir. Uygulama Formatı ve Süre Format: Ölçek, geleneksel kağıt-kalem formatında uygulanabileceği gibi, güncel çalışmalarda internet üzerinden de doldurulabilmektedir. Özel Durumlar: Katılımcı okuryazar değilse, araştırmacı soruları sesli okuyarak katılımcının verdiği yanıtları kaydedebilir. Süre: YR-KÖ'nün de içinde bulunduğu bir ölçek bataryasının (genellikle şema ve ebeveynlik ölçekleriyle birlikte) doldurulması yaklaşık 15 ile 40 dakika arasında sürmektedir. Ölçeğin Yapısı ve Derecelendirme Madde Sayısı: Ölçek toplam 40 maddeden oluşmaktadır. 6'lı Likert Tipi: Katılımcılar her bir maddeyi "1 ile 6" arasında değişen bir puanlama cetveli üzerinde değerlendirir: 1: Benim için tamamıyla yanlış 2: Benim için büyük ölçüde yanlış 3: Bana uyan tarafı uymayan tarafından biraz fazla 4: Benim için orta derecede doğru 5: Benim için çoğunlukla doğru 6: Beni mükemmel şekilde tanımlıyor Puanlama ve Değerlendirme Yüksek Puan: Ölçekten alınan toplam puanın veya alt boyut puanlarının "yüksek olması", bireyin o kaçınma davranışlarını daha şiddetli veya sık kullandığını gösterir.
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği/Testi farklı versiyonları bulunmakla birlikte genellikle kısa ve uzun formları vardır ve madde sayısı araştırmaya göre değişebilir (yaklaşık 40 civarında maddelik formlar yaygındır).
Young-Rygh Kaçınma Ölçeği/Testi genellikle 10–20 dakika içinde tamamlanabilir.
Yüksek puan: Kaçınma başa çıkma stilinin yoğun olduğunu gösterir Düşük puan: Bireyin kaçınma davranışlarını daha az kullandığını gösterir Yorumlama genellikle şema terapi çerçevesinde yapılır.
Hayır. Young-Rygh Kaçınma Ölçeği/Testi tanı koymaz. Şema terapi sürecinde bireyin başa çıkma tarzlarını anlamaya yardımcı olur.
Yorumlar (2)
Deneyiminizi paylaşın. Yorumlar yayınlanmadan önce yönetici onayından geçer.
Yorum Yapın
İlgili Testler
Hazır Mısınız?
Kendinizi keşfetme yolculuğunuza bugün başlayın. 40 soru ve detaylı rapor sizi bekliyor.
Teste Devam Et
Bu teste başlamak için lütfen giriş yapın veya kayıt olun.
Henüz hesabınız yok mu?
Test sonuçlarınıza erişmek ve detaylı raporları görüntülemek için ücretsiz hesap oluşturun.