İlişkiler ve Bağlanma

Hoovering Nedir?

Diğer adları: süpürme, geri çekme girişimi, hoover

Tanım

Hoovering, ilişkiyi bitirmiş ya da uzaklaşmış kişiyi yeniden ilişkiye çekmeye yönelik girişimleri anlatan popüler bir terimdir. Klinik literatürde tanımlanmış bir kavram değildir. Özür, ilgi, bahane ya da baskı gibi farklı biçimlerde ortaya çıkabilir.

Hoovering nedir sorusunun kısa yanıtı şudur: günlük dilde, ilişkiyi bitirmiş ya da uzaklaşmış birini yeniden ilişkiye çekmek için yapılan girişimlere verilen addır. Adını elektrikli süpürgeden alır; kişi sanki "geri emilmeye" çalışılır. Önemli bir not: hoovering popüler bir terimdir, klinik literatürde tanımlanmış, ölçülmüş bir kavram değildir. Bu yüzden doğrudan hoovering üzerine yapılmış araştırmadan söz edemeyiz; yalnızca ona komşu kavramlara bakabiliriz.

Günlük Hayatta Nasıl Görünür?

Hoovering nedir diye merak edenlerin tarif ettiği tablo genellikle benzerdir. Ayrılığın ardından eski partner birdenbire arar, mesaj atar, özür diler, değişeceğine söz verir. Bazen de ortak arkadaşlar, aile üyeleri ya da "acil" bir bahane aracılığıyla ulaşmaya çalışır. Kimi zaman sıcaklık ve ilgi, kimi zaman suçlama ya da sitem sırayla gelir.

  • Yoğun ilgi ve övgü dolu mesajlar, ardından yeniden soğuma
  • Geçmişteki olayların inkârı ya da "abartıyorsun" denmesi
  • Yardım istemek, hasta ya da mağdur rolüne girmek
  • Engellenmeye rağmen başka kanallardan ulaşmak

Akademik yazında "narsisistik istismar döngüsü" adıyla anılan örüntünün çok sayıda ilişkide görüldüğü ileri sürülür ve zararlı olabileceği söylenir; ancak bu olgunun tanımı, sınırları ve yönetimi konusunda bilimsel çalışma azdır ve araştırmacılar kavramın netleştirilmesini önerir[1]. Hoovering, bu döngünün popüler anlatımlarında geçen bir aşama olarak kullanılıyor; yine de bu bir yorumdur, kanıtlanmış bir bulgu değildir.

İlişkilerde kontrol de benzer bir zemin oluşturur. Bir çalışmada, kişilik işlevlerindeki bozulmanın ağırlığı ile hem istismar hem zorlayıcı kontrol arasında orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur[2]. Boşanma ve ayrılık sürecindeki ebeveynlerle yapılan başka bir çalışmada ise eski partnere yönelik ilişkisel saldırganlığın, çocukla bağı zedeleyen davranışlarla birlikte görülebildiği bildirilmiştir[3].

Sık Karıştırılan Kavramlar

Her barışma girişimi hoovering değildir. Gerçekten pişman olan ve sınırınıza saygı gösteren biri, tek seferlik ve yargısız bir mesaj gönderebilir. Ayırt edici olan, sınır koyduktan sonra da ısrarın sürmesi ve amacın sizin ihtiyaçlarınızdan çok kendi kontrolünü geri kazanmak olmasıdır.

  • Sevgi gösterisi: Karşılığı beklemeden, kararınıza saygı duyar.
  • Takip ve baskı: Cevap vermediğinizde artar, suçluluk yaratır.
  • Ortak çocuk iletişimi: Çocukla ilgili zorunlu görüşmeler ile ilişkiye dönüş çağrısı farklı şeylerdir.

Bir de etiketleme tuzağı vardır: bu davranışları sergileyen herkes belirli bir kişilik yapısına sahip değildir. Narsisizm ile şiddet ilişkisi üzerine yapılan çalışmalar tutarlı sonuç vermemiştir[2]; bir derleme ise paranoid, narsisistik ve antisosyal kişilik belirtilerindeki artışın şiddetle ilişkili olduğunu, ama bunun dürtü kontrolü ve duygu düzenleme gibi boyutlarla da bağlantılı olduğunu aktarır[4]. Bu nedenle kişiye etiket yapıştırmak yerine davranışa bakmak daha sağlıklıdır.

Ne Zaman Destek Almak Gerekir?

Mesajlar sizi uykusuz, kaygılı ya da kararsız bırakıyorsa, kendinizi sürekli açıklama yapmak zorunda hissediyorsanız veya her seferinde yeniden suçlu çıkıyorsanız, bir ruh sağlığı uzmanından destek almak yerinde olur. Hoovering nedir sorusunu kendinize soruyorsanız, yaşadığınız şeyi adlandırmaya çalışıyorsunuz demektir; bu da değerli bir ilk adımdır.

Tehdit, korkutma, takip ya da fiziksel şiddet varsa öncelik güvenliğinizdir. Acil bir tehlike hissediyorsanız 112'yi arayın. Güvendiğiniz kişilere durumu anlatmak ve iletişimi sınırlamak da bu süreçte yardımcı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hoovering bilimsel bir terim midir?
Hayır, popüler bir terimdir ve klinik literatürde yerleşik bir tanımı yoktur. Bu nedenle onun için kesin ölçütlerden söz edilemez. Yakın kavramlar olan zorlayıcı kontrol ve ilişkisel saldırganlık üzerine çalışmalar vardır.
Eski partnerimin mesaj atması her zaman hoovering midir?
Hayır. Samimi ve sınırınıza saygılı tek seferlik bir mesaj ile reddedilmesine rağmen süren ısrar farklı şeylerdir. Karar vermeden önce davranışın tekrarına, baskı ya da suçlama içerip içermediğine bakmak yardımcı olur.
Hoovering ile baş etmek için ne yapılabilir?
İletişimi sınırlamak, yanıt vermek zorunda hissetmemek ve güvendiğiniz kişilerle durumu paylaşmak yardımcı olabilir. Kararsız kalıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşabilirsiniz.
Tehdit ya da şiddet varsa ne yapmalıyım?
Güvenliğiniz her şeyden önce gelir. Acil bir tehlike varsa 112'yi arayın ve güvendiğiniz birine haber verin.

Kaynakça

  1. Ameen, S., Chandran, S., Chatterjee, R., Chatterjee, S., & Sarkhel, S. (2025). Narcissistic Abuse Cycle Deserves Clinical and Research Attention. Indian Journal of Psychological Medicine. https://doi.org/10.1177/02537176251406477
  2. J. S. Day, N., Kealy, D., Biberdzic, M., Green, A., Denmeade, G., & Grenyer, B. F. S. (2025). Coercive Control and Intimate Partner Violence: Relationship With Personality Disorder Severity and Pathological Narcissism. Personality and Mental Health, 19(4). https://doi.org/10.1002/pmh.70038
  3. Kyranides, M. N., AlAbbas, A., & Hafetz, J. (2026). Co-Parenting During Separation and After Divorce: Exploring Relational Aggression Towards the Former Romantic Partner and the Child(ren). The Journal of Psychology, 1–33. https://doi.org/10.1080/00223980.2026.2688115
  4. Esbec E, Echeburúa E. (2010). Violence and personality disorders: clinical and forensic implications. Actas espanolas de psiquiatria. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21116999/

Hazırlayan: Psikohelp İçerik Ekibi

Yayınlanma: 20 Kasım 2026

Zahide BELTEN

İnceleyen Uzman

Klinik Psikolog Zahide BELTEN

Yüksek Lisans, Klinik Psikoloji – İstanbul Gedik Üniversitesi

İnceleme tarihi: 20 Kasım 2026

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavinin yerine geçmez. Kendinizde ya da yakınınızda benzer belirtiler fark ediyorsanız bir ruh sağlığı uzmanına danışmanızı öneririz. Acil bir durumda 112'yi arayın.

Bu Konuda Destek Alabileceğiniz Uzmanlar

Bu alanda çalışan ve Psikohelp üzerinden randevu veren psikologlar.