Yaygın Anksiyete Bozukluğu 7 (YAB-7) Testi

Kaygı insanın doğal bir parçasıdır aslında sağlığımız ailemiz ilişkilerimizi işimiz geleceğimiz ekonomik durumumuz hakkında çeşitli nedenlerle zaman zaman endişe lenebilir ve kaygılanan biliriz bu aslında yaşamımızın doğal bir parçasıdır hatta belirli düzeyde kaygı tehlikeleri fark etmemizi sağlayabilir ve bu anlamda işlevsel bir tarafı olduğunu söylemek çok da yanlış olmaz ancak bazı durumlarda endişeye kişinin yaşamına işlevsellik katmaktan ziyade ona zarar verebilir veya çeşitli işlevsiz geri yaşamına koyabilir ve bu anlamda yaşamını engelleyebilir ya kötü bir şey olursa işimi kaybedersem ya çocuğuma bir şey olursa ya hata yaparsam ya gelecekte işler kötü giderse ve benzeri çeşitli kaygılarımız olabilir küçük kişi çoğu zaman aslında kaygısının aşırı olduğunu fark etmesine rağmen düşüncelerini durdurmakta zorlanabilir bu aslında kaygı bozukluğunun olabileceğine dair en önemli işaretlerden bir tanesidir bir sorun çözüldüğünde kısa süreli rahatlama yaşanır fakat anksiyetenin en temel özelliklerinden bir tanesi bu rahatlama aslında çok katı ve ısrarcı olan bir döngüyü başlatımış olabilir. 

Yaygın anksiyete bozukluğu kişinin iş okul sağlık aile ilişkileri maddi durumunda günlük sorumluluklar gibi çeşitli birden fazla yaşam alanı hakkında aşırı ve kontrol edilmesi güç kaygı ve endişe yaşamasıyla kendini gösteren bir anksiyete ya da kaygı bozukluğudur buradaki en temel. Yaygın ifadesi ifadesidir örneğin sosyal anksiyete bozukluğunda kaygı daha çok başkaları tarafından değerlendirilme eleştirilme veya küçük düşürülme ihtimali çerçevesinde yoğunlaşabilir 

ya da panik bozuklukta panik atak veya bunun tekrar yaşanmasıyla ilgili çeşitli kaygılar ön planda tutulabilir veya nefes alamama şeklinde kendini gösteren çeşitli belirtiler gösterebilir ya da kalp krizi geçiriyormuş gibi hissetmenize sebebiyet verecek belirtiler gösteriliyor olabilir yaygın anksiyete bozukluğunda ise kaygı çoğunlukla tek bir konuyla ilgili ve bağlı değildir kişi sabah sağlık konusunda endişelenirken öğleden sonra işini akşam çocuğunun geleceğini gece ise ekonomik durumunu düşünmeye başlayabilir bir başka ifadeyle sorun yalnızca ne hakkında kaygı landı değildir zihnin sürekli olarak bir sonraki ihtimal ne olabilir veya neler yapılabilir veya bir şeyler kötü giderse şeklinde ki soruya cevap arama konusu olabilir normal kaygıyla yaygın anksiyete arasındaki en temel farkları şu şekilde düşünebiliriz normal kaygı çoğu zaman anlaşılabilir bir nedeni vardır örneğin ertesi gün önemli bir sınava girecek olan öğrencilerin kaygılanma ası doğaldır ve olağandır ancak sınav bittikten sonra kaygının azalması beklenir yaygın anksiyete yaşayan kişi ise bir kaygı konusu ortadan kalktığında başka bir konuya geçer ve başka bir kaygıya tutunur aslında kişiyi kaygıyı sürekli yaşamında aktif bir şekilde gözlemler örneğin sınavı geçebilir miyim sınav geçilir peki mezun olunca iş bulabilecek miyim iş bulunur ya işimi kaybedersem iş güvencesi sağlanır ya ekonomik kriz çıkarsa ve bu şekilde devam eden bir kaygı zincirleme sesi yaşanır burada kaygının içeriği değişmesine rağmen kaygılanma mekanizması olduğu gibi devam etmektedir bu nedenle terapide yalnızca kişinin o gün kaygılandıran konuyu çözmeye çalışmak bazen yeterli olmayabilir bunun yerine kaybının nasıl üretildiğini sürdürüldüğünü ve kişinin bu kaygıyla nasıl beslendiğini kişiye gösterilir ve mümkün olan en kısa zamanda bu kaygısı çözümlenmeye çalışılır

Yaygın anksiyete bozukluğunun belirtileri yalnızca zihinsel değildir düşünsel duygusal bedensel davranışsal olabilir sürekli kaygı ve endişe en temel özelliklerden bir tanesidir örneğin çocuğun eve neden geç kaldı telefonumu açmadı acaba başına bir şey mi geldi patron bugün farklı davrandı acaba beni işten çıkarmayı mı düşünüyor başım ağrıyor ciddi bir hastalığım olabilir mi param şu anda yetiyor ama gelecekte ne olacak acaba

en temel özelliklerden bir tanesi de endişeyi kontrol etmekte güçlük: 

kişi çoğu zaman bunu düşünmem gerektiğini biliyorum diyebilir ancak düşünmemeye çalışmak endişeyi ortadan kaldırmaya bilir hatta kişi artık düşünmeyeceğim dedikten sonra birkaç dakika geçince kendisini aynı konuyu yeniden analiz ederken bulabilir

huzursuzluk

kişi sürekli tetikte ve her an bir şey olacakmış gibi hissedebilir ortada somut bir tehlike olmadığı halde beden ve zihin sürekli bir şey hazırlanıyormuş gibi çalışır

kas gerginliği

yaygın anksiyete en temel özelliklerinden bir tanesi özellikle boyun omuz çene ve sırt bölgesinde çeşitli gerginlikler görülür bazı kişiler farkında olmadan dişlerini sıkabilir ve dişlerine zarar verebilir

uyku problemleri

yatağa girdiğinde gün boyunca bastırılan endişeler daha görünür haline gelebilir yarın ne olacak bugün söylediğim şey yanlış mıydı bir sorun nasıl çözülür gibi çeşitli nedenlerle uykuya dalamama bilir ve sürekli zihnini çalışacak durumda bırakabilir

konsantrasyon güçlüğü

zihinsel kaynakların önemli bir bölümü olası tehlikeleri analiz etmeyi ve bu tehlikelerden gelebilecek sorunları çözmek için kullanıldığından dolayı bunun için ayrıldığından dolayı kişinin işe kitaba filme veya konuşmaya odaklanması zor olabilir ve yaşamın önemli kısımları kaçabilir

çabuk yorulma

sürekli tetikte olmak zihinsel ve fiziksel açıdan yorucudur bu nedenle kişi hiçbir şey yapmasam bile yorgunum şeklinde genellikle ifadeler kullanır bu anlamda kişinin enerjisi büyük ölçüde gerçekçi olmayan veya ileride olma ihtimali olabilecek olan fakat şu an için mevcutta olmayan kaygılara ayrılmıştır bu kişide ciddi yorgunluklara neden olmaktadır

sinirlilik

sinirlilik yine yaygın anksiyete de en sık görülen belirtilerden bir tanesidir uzun süre devam eden fizyolojik ve zihinsel gerginlik kişinin tahammül seviyesini ciddi şekilde azaltır küçük olaylara daha hızlı tepkiler verme eğilimleri gösterilir dolayısıyla yaygın anksiyete bozukluğunda en sık görülebilecek tablolardan bir tanesi sürekli endişe+ kontrol etmede güçlük gerginlik bedensel belirtiler ve zihinsel yorgunluk şeklindedir

Yaygın anksiyete yaşayan kişilerin sık kullandığı ifadelerden bir tanesi de şudur her şey yolunda olsa bile kötü bir şey olacakmış gibi hissediyorum derler bunu anlamak için beynin tehdit sistemini düşünmek yararlı olabilir kişi sürekli bir şeyleri düşünerek aslında kendisini kontrol altında tuttuğunu hisseder ve böylelikle gelecek olağan kötü şeylere karşı hazırlıklı hissetmiş olurum insan beni yalnızca mevcut tehlikelere tepki vermez gelecekte ortaya çıkabilecek tehlikeleri de tahmin etmeye çalışır bu mekanizma hayatta kalma açısından son derece yararlıdır sorun sistemin olasılıkları sürekli tehdit olarak değerlendirmeye başlamasıdır bu anlamda kişi çocuğun telefonumu açmadı bu bir gerçek ancak zihin bunun üzerine bir şey olmuş olabilir diye düşünüyor ardından yat trafik kazası yaptıysa şeklinde gerçekçi olan bir durumu daha da tehlikeli bir şey olmuş gibi hissedip kaygılanmaya başlar sonrasında ya öldüyse ya hastanede ise ve benzeri gibi kaygılar kendini gösterir buradaki en temel ayrım bir şeyin mümkün olması onun muhtemel olduğu anlamına gelmez peki ya olursa düşüncesi neden bir şekilde bitmiyor ya da tükenmiyor bunun en temel öz cevaplarından bir tanesi teorik olarak hemen hemen hiçbir ihtimal tamamen sıfırlanmaz ya kansersin gibi bir düşünce hiçbir zaman bitebilecek bir düşünce değildir çünkü bu ihtimal herkes için bir derece mevcuttur bu dene bu nedenle kesinlik arayışı paradoksal biçimde kaybının devam etmesine neden olur ve kaygı döngüsünü devam ettirilmesini en temel özelliklerden bir tanesi olarak yerini alır

Yaygın anksiyete bozukluğunun tek bir nedeni bulunmaz genellikle genetik yatkınlık mizaç öğrenme deneyimleri bilişsel süreçler desi yaşam olayları kişinin belirsizliğe karşı olan tahammülsüzlüğü ve bu nedenle yaşanmış olan çeşitli yaşantılar buna neden olmuş olabilir

biyolojik ve genetik yatkınlık lar anksiyete bozukluklarında ailesel ve genetik yatkınlığa yol oynayabileceğini gösteren bir çok çalışma mevcuttur ancak genetik yatkınlık kader değildir bir kişinin ailesine anksiyete bulunması onun mutlaka yaygın anksiyete bozukluğu geliştirici anlamına gelmez genellikle yaygın anksiyetesi olan insanların bunu çevresel faktörlerle öğrenebildiğim ya da özellikle erken çocukluk döneminde ebeveynlerinden içselleştirme ihtimalinin olabileceği düşünüldüğü için aslında çeşitli psikoterapi yöntemleriyle bunların tedavi edilmesi mümkün görülmektedir

Öğrenme deneyimleri çocukluk hatta çevrenin sürekli tehlikeli olarak sunulması kişinin dünyayı algılama biçimini ciddi şekilde olumsuz olarak etkileyebilir dikkat et bir şey olabilir kimseye güvenme ve benzeri kaygılar ile büyüyen kişiler belirsiz durumları daha tehdit edici yorumlama eğilimleri yükselir ne diyeceği yorumlama eğilimleri yükselir ancak yaygın anksiyete bozukluğu olan herkesin böyle bir çocukluk geçirmiş olması gerekmez

kontrol ihtiyacı

bazı kişiler belirsizliği azaltabilmek için yaşamların mümkün olduğunca kontrol altında olmaması gerektiğini düşünür fakat gerçek hayatta hiçbir zaman her şeyi kontrol edemeyiz ve bundan dolayı da aslında kontrollü olmaya çalıştıkça kontrol edemediğimiz şeyler daha fazla gözümüze batar ve daha fazla tehdit edici görünür bundan dolayı kişi yaygın bir anksiyete geliştirebilir

stresli yaşam olayları

çeşitli stresli yaşam olayları iş kaybı ekonomik problemleri hastalık gibi çeşitli olaylar uzun süreli stres lerin ortaya çıkmasıyla birlikte kişinin yaygın anksiyete geliştirmesine neden olabilir

Yaygın anksiyete bozukluğunun anlamadı en temel kavramlardan bir tanesi belirsizliğe tahammülsüzlük insan hayatının büyük bir bölümü aslında belirsizliklerle kendini gösterir ve yaşamın hemen hemen büyük bir kısmı insan iradesinin dışında gerçekleşmektedir örnek sağlığımızı yıllar sonra nasıl olacağını %100 bilemeyiz çocuğunuzun başına hiçbir şey gelmemesi gerektiği düşünceleri ya da ııı kişinin işin gelecekte nasıl olacağını kesin olarak bilememesi gibi buradaki en temel şeylerden bir tanesi endişe bir problem çözme yöntemi gibi kullanılma tadır halbuki endişe bir problem çözme yöntemi değildir kişi bilinçli ve bilinçsiz biçimde yeterince düşünürsen kötü şeyleri fark ederim ve bunları çözümleme bilirim endişelenirken hazırlıklı olurum her ihtimali hesaplarsak kontrol bende olur gibi gerçekçi olmayan bir varsayımla hareket eder ve bu kişi de aslına yaygın anksiyetenin oluşmasına sebebiyet verir sanki endişelenmeyi bırakırsam hazırlıksız yakalanırız gibi bir kaygısı olur ancak bu kişinin daha fazla kontrol etmesi anlamına gelmekle birlikte kişinin yaygın anksiyete geliştirmesine sebebiyet vermekte

Anksiyete yalnızca düşüncelerden ibaret değildir beynin bir durumu tehdit olarak değerlendirdiğinde beden de buna çeşitli tepkiler verir bu nedenle yaygın anksiyete de yaşayan danışanlar çeşitli kalp çarpıntısı kas gerginliği baş ağrısı baş dönmesi terleme titreme mide bulantısı hazımsızlık karın ağrısı nefes alışverişlerinde değişikliği göğüste sıkışma hissi çene sıkma boyun ve omuz ağrıları uyku bozuklukları yorgunluk gibi çeşitli belirtiler gösterebilir her bedensel belirti anksiyeteden kaynaklanan olacağı göz önünde bulundurulmalıdır bu gibi belirtiler var diye sizin yaygın anksiyete deniz olduğu anlamına gelmez özellikle yeni başlayan şiddette tam olarak açıklanmayan veya devam eden çeşitli fiziksel belirtiler otomatik olarak psikolojik kabul edilmesi doğru bir yöntem değildir öncelikle kişi fizyolojik olarak bu tür belirtileri bir doktor eşliğinde dışlaması gerekmektedir daha sonrasında psikolojik bir durum söz konusu olduğu düşünülmelidir

kaygı neden mideyi etkiler?

Beyin ve gastrointestinal sistem arasında çift yönlü bir iletişim bulunmaktadır.

Stres ve otonom sinir sistemi aktivitesinde ki değişiklikler sindirim sistemini etkiler bu nedenle bazı kişiler kaygılı olduklarında mide bulantısı karın ağrısı veya bağırsak hareketlerinde çeşitli değişiklikler görülür

Kaygı neden insanı yoruyor?

Çünkü kişi fiziksel olarak hareketsiz olsa bile zihinsel olarak sürekli problem çözmeye çalışıyor olabilir bu anlamda zihin bir problem çözme makinesine dönüşür bütün gün tehlike var mı bu nasıl önlenebilir başka ne zamana olabilir başka ne olabilir soruları sürekli olarak taranmaktadır ve bunlara bir cevap aranmaktadır

Kaygı bozuklukları birbirine benzeyen çeşitli belirtiler gösterebilir ancak bunlar çeşitli yöntemler ve teknikler kullanılarak klinik psikologlar tarafından psikiyatrlar tarafından değerlendirilerek birbirinden ayırt edilir yaygın anksiyete ve panik bozukluk tekrarlayan panik ataklar ve bunları tekrar yaşaması veya sonuçlarıyla ilgili çeşitli korkular belirgin olabilir yaygın anksiyete de ise daha çok günlük yaşamın birçok alanına yayılan kronik endişeler var ön plandadır ancak aynı kişide her ikisi birlikte bulunabilir

Yaygın anksiyete ve OKB

Obsesif Kompulsif Bozuklukta istenmeyen, tekrarlayıcı obsesyonlar ve bunlara karşı gerçekleştirilen kompulsiyonlar ön planda olabilir.

Yaygın anksiyetedeki endişeler ise sıklıkla günlük yaşamın gerçekçi konuları çevresinde gelişir; fakat bunların yoğunluğu ve sürekliliği aşırı olabilir.

Yaygın anksiyete ve sağlık anksiyetesi

Yaygın anksiyetede sağlık kaygısı bulunabilir ancak kaygı genellikle yalnızca sağlıkla sınırlı değildir.

Kişi aynı zamanda para, iş, çocuklar, ilişkiler ve gelecek hakkında da yoğun endişe yaşayabilir.

Yaygın anksiyete ve depresyon

Depresyonda çökkün duygudurum, ilgi ve haz kaybı, umutsuzluk ve enerji azalması gibi belirtiler ön planda olabilir.

Yaygın anksiyetede ise gelecekte meydana gelebilecek olumsuzluklara ilişkin kaygı daha belirgin olabilir.

Basitleştirerek söylersek:

Depresif düşünce:

“Hiçbir şey düzelmeyecek.”

Kaygılı düşünce:

“Ya kötü bir şey olursa?”

şeklinde görülebilir.

Ancak bu yalnızca öğretici bir ayrımdır. Gerçek klinik tablolar çok daha karmaşıktır ve depresyon ile anksiyete sıklıkla birlikte görülebilir.

İnternette “anksiyete testi”, “kaygı testi”, “anksiyete bozukluğu testi”, “YAB testi” veya “yaygın anksiyete testi” şeklinde birçok ölçekle karşılaşabilirsiniz.

Bunlardan en yaygın kullanılan tarama araçlarından biri GAD-7 ölçeğidir.

GAD-7 son iki haftadaki bazı anksiyete belirtilerinin sıklığını değerlendiren kısa bir tarama aracıdır.

Ancak önemli bir ayrım yapılmalıdır:

Bir anksiyete testinden yüksek puan almak tek başına Yaygın Anksiyete Bozukluğu tanısı anlamına gelmez.

Benzer belirtiler başka psikolojik durumlarda veya bazı tıbbi durumlarda da görülebilir.

Klinik değerlendirmede;

kaygının ne zamandır devam ettiği,

hangi alanlarda ortaya çıktığı,

kontrol edilip edilemediği,

kişinin yaşamını ne ölçüde etkilediği,

bedensel belirtilerin bulunup bulunmadığı,

eşlik eden depresyon, panik, obsesif belirtiler veya diğer psikolojik sorunların varlığı

değerlendirilir.

DSM-5-TR çerçevesinde yetişkinlerde tanısal değerlendirmede aşırı kaygı ve endişenin çeşitli olay veya etkinlikler hakkında en az altı aylık bir dönemde, günlerin çoğunda bulunması ve kişinin endişeyi kontrol etmekte güçlük çekmesi temel unsurlar arasındadır.

Buna huzursuzluk, kolay yorulma, konsantrasyon güçlüğü, irritabilite, kas gerginliği ve uyku bozukluğu gibi belirtiler eşlik edebilir.

Ancak tanı yalnızca belirtileri saymak değildir.

Belirtilerin kişinin yaşamındaki anlamı, şiddeti, süresi, işlevselliğe etkisi ve diğer olası açıklamalar birlikte değerlendirilmelidir.

“Anksiyete nasıl geçer?”, “kaygı bozukluğu nasıl geçer?” ve “sürekli kaygıdan nasıl kurtulurum?” bu konuda en sık sorulan sorular arasındadır.

Yaygın anksiyete bozukluğunda psikoterapi ve bazı durumlarda farmakolojik tedavi seçenekleri bulunmaktadır. Tedavi kişinin klinik özelliklerine göre planlanır.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) yaygın anksiyete bozukluğunda araştırma desteği bulunan psikoterapi yaklaşımlarından biridir.

Ancak BDT yalnızca kişiye:

“Olumlu düşün.”

demek değildir.

Terapi sırasında kişinin kaygısının nasıl çalıştığı ayrıntılı biçimde incelenebilir.

Örneğin:

Durum

Çocuğun eve gelmesi gecikmiştir.

İlk düşünce

“Neden gelmedi?”

Felaketleştirme

“Başına bir şey gelmiş olabilir.”

Kaygı

Kaygı hızla yükselir.

Davranış

Kişi tekrar tekrar telefon eder.

Kısa vadeli sonuç

Çocuk telefonu açar.

Kişi rahatlar.

Uzun vadeli öğrenme

“Kaygılandığımda kontrol etmeliyim.”

Böylece güvence arama davranışı güçlenebilir.

Bir sonraki belirsizlikte kişi daha hızlı kontrol etme ihtiyacı hissedebilir.

Terapi sırasında bu döngü üzerinde çalışılabilir.

Kişinin;

tehlike olasılığını nasıl değerlendirdiği,

belirsizliği nasıl yorumladığı,

felaketleştirme eğilimi,

endişeyle ilgili inançları,

güvence arama davranışları,

kaçınmaları,

problem çözme ile endişe arasındaki fark

ele alınabilir.

Problem çözmek ile endişelenmek aynı şey değildir

Bu ayrım yaygın anksiyete açısından çok önemlidir.

Problem çözme genellikle:

“Şu anda çözebileceğim somut problem nedir ve hangi adımı atabilirim?”

sorusuna yöneliktir.

Endişe ise çoğu zaman:

“Ya şöyle olursa? Peki ya sonra bu olursa? Ya bunu da çözemezsem?”

şeklinde ilerler.

Problem çözme eyleme götürür.

Endişe ise aynı ihtimallerin zihinde tekrar tekrar çevrilmesine dönüşebilir.

İlaç tedavisi

Bazı kişilerde psikiyatri uzmanı tarafından farmakolojik tedavi değerlendirilebilir. Kullanılacak tedavi; belirtilerin şiddeti, eşlik eden bozukluklar, önceki tedaviler, kişinin sağlık durumu ve diğer faktörlere göre belirlenir.

İlaç başlama, doz değiştirme veya bırakma kararlarının hekim değerlendirmesiyle yapılması gerekir.

Özellikle bu konuda çeşitli uzmanlarla iletişime geçmek psikologlarla iletişimde olmak ve tedavinizin bir ruh sağlığı çalışanı tarafından yürütülmesi kritik bir noktadır randevu oluştur

özellikle çeşitli psikolojik testleri kullanmak ve bu psikolojik testlerin içinde en kapsamlı olağan kişilik testi olan MMPI kişilik testini kullanmak önemli bir adımdır

Bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişmektedir.

Yaygın anksiyete bozukluğu tedavi edilebilir bir ruhsal bozukluktur; ancak hiçbir psikolojik veya psikiyatrik tedavi için herkeste aynı sonucu garanti etmek doğru değildir.

Tedavide amaç insanın bir daha hiçbir konuda kaygılanmaması değildir.

Bu zaten gerçekçi veya sağlıklı bir hedef olmayabilir.

Kaygı gerekli bir duygudur.

Asıl hedeflerden biri kişinin:

gerçek tehlike ile olası tehlikeyi birbirinden ayırabilmesi ve belirsizlik ortaya çıktığında bütün yaşamını kontrol ve endişe üzerine kurmamasıdır.

Psikolojik destek özellikle kaygı;

günlerin önemli bölümünü kaplıyorsa,

aylardır devam ediyorsa,

kontrol edilmesi güç hale geldiyse,

uykuyu bozuyorsa,

sürekli kas gerginliği ve huzursuzluk oluşturuyorsa,

iş veya okul performansını etkiliyorsa,

ilişkileri bozuyorsa,

kişinin sürekli güvence aramasına neden oluyorsa,

yaşam kalitesini belirgin biçimde düşürüyorsa

değerlendirilebilir.

Kişinin hayatını şu ilkeye göre düzenlemeye başlaması özellikle önemlidir:

“Kaygılanmamak için her şeyi kontrol etmeliyim.”

Çünkü bütün ihtimalleri kontrol etmek mümkün değildir.

Bu nedenle yaygın anksiyete tedavisinde önemli hedeflerden biri her soruya kesin cevap bulmak değil, cevabını henüz bilmediğimiz durumlarla yaşayabilme kapasitesini geliştirmektir.

Yaygın anksiyete bozukluğu yalnızca “fazla düşünmek”, “kuruntu yapmak” veya “stresli bir insan olmak” şeklinde açıklanabilecek basit bir durum değildir.

Sorunun merkezinde çoğu zaman sürekli geleceği tahmin etmeye çalışan bir zihin bulunur.

Kişi:

“Ya kötü bir şey olursa?”

sorusuna kesin bir cevap bulmaya çalışır.

Bir cevap bulduğunda ise yeni bir soru ortaya çıkabilir.

Böylece:

Belirsizlik → Tehdit düşüncesi → Endişe → Bedensel gerginlik → Kontrol veya güvence arama → Geçici rahatlama → Yeni belirsizlik → Yeniden endişe

şeklinde devam eden bir döngü oluşabilir.

Bu nedenle yaygın anksiyete bozukluğunun tedavisinde yalnızca kaygının belirtilerini azaltmaya değil, kaygıyı sürdüren düşünce ve davranış mekanizmalarını anlamaya da odaklanılır. 

Sürekli kaygı, aşırı düşünme, kötü bir şey olacak hissi, kontrol edilemeyen endişeler, uyku problemleri, kas gerginliği veya gelecekle ilgili yoğun korkular kişinin günlük yaşamını belirgin biçimde etkiliyorsa kapsamlı bir psikolojik veya psikiyatrik değerlendirme yararlı olabilir.  randevu oluştur

Online anksiyete testi ve kaygı ölçekleri kişinin belirtilerinin düzeyini anlamasına yardımcı olabilir; ancak tek başına tanı koymaz ve klinik değerlendirmenin yerine geçmez. ölüm anksiyetesi yine yaygın anksiyetesinde görülen bir belirtidir