Başkalarına Yönelimlilik Şemaları

Başkalarına Yönelimlilik Şemaları-istanbul psikolog,online terapi

Jeffery E. Young ve ekibinin yapmış olduğu çalışmalar sonucu on sekiz tane şema ortaya koyulmuştur. Bu şemalar şema alanları (domain) adı verilen beş ana kategoride sınıflandırılmıştır. Faktör analizi sonucu birbirleri ile en çok ilişkili çıkan şemalar aynı domain içerisinde yer almıştır. Bu şema alanları: ayrılma ve reddedilme, zedelenmiş özerklik ve başarısızlık, zedelenmiş sınırlar, başkalarına yönelimlilik ve son olarak aşırı uyarılma ve bastırılmışlıktır. şişli psikolog

Başkalarına Yönelimlilik

Bu şema alanında görülen şemalarda bireyler kendilerine yönelim temel ihtiyacı ile ilgili bir eksikliğe sahiptir. Diğer bir ifade ile kişiler kendi istekleri, duygu ve düşüncelerine odaklanmaktansa aşırı bir şekilde ötekilerin tepkileri ile ilgilenmektedirler. Böylece kendi seslerini duymazlar ve ihtiyaçlarını ihmal ederler. Diğerlerinin düşüncelerin yönelik bu aşırı bağlılık kişinin sevgi ve onay arayışı, ötekileri ile bağının korunmasına yönelik hassasiyeti ve ötekiler tarafından gelecek zararlara karşı kendini koruma ihtiyaçlarından kaynaklanabilmektedir. Kişi diğerlerini kaybetmemek için kendi isteklerini ve duygularını bastırır. Kendini ifade etmekte zorlanan, kendi başına karar dahi alamayan biri haline dönüşür. mecidiyeköy psikolog

Yalnızca koşullu bir şekilde sevginin verildiği, kabulün gerçekleştiği bir ortamda büyüyen çocuklar sevgi, ilgi ve onayı elde etmeye devam etmek amacıyla kendi isteklerini diğerlerinin isteklerinden geriye koymayı öğrenir. Bu alanda üç temel şema karşımıza çıkar.

1. Boyun Eğicilik Şeması (Subjugation): Bu şemada baskın olan davranış kişinin ötekilerin öfke, intikam gibi duygularına ve onlar tarafından terk edilmeye dair korkuları ile yüzleşmek için kendini onlara teslim etmesidir. Bu kişinin kendi kararlarını almaktan kaçınması, isteklerini bastırması şeklinde görülebildiği gibi öfke gibi duyguların gösterilmesinden ziyade bastırılması şeklinde de görülebilir. Kişi kendi duygularının ve düşüncelerinin önemsiz olduğunu düşünmektedir. Bu aşırı uyumluluk hali sonucu biriken öfke maladaptive bir şekilde ortaya çıkabilir. Buna kontrolsüz öfke patlamaları, psikosomatik belirtiler veya madde kullanımı örnek verilebilir. beşiktaş psikolog
2. Kendini Feda Etme Şeması (Self-Sacrifice): Bu şemada kişi kendi isteklerinden vazgeçip odaklarını tamamen diğerlerinin isteklerinin tatminlerine adamışır. Kişi kendi isteklerini ön plana koyduğu zaman kendini bencil ve suçlu hissetmektedir. Bu suçluluk hissinden kaçınmak için diğerlerinin acısına ve ihtiyaçlarına aşırı önem gösterir. Bu şemaya sahip kişiler çocukluklarında aşırı sorumluluk yükleyen ve duygusal bağımlılığın gelişmesine neden olan aile dinamiklerinin içerisinde yetişmiş olabilirler.
3. Onay arayıcılık şeması (Approval-seeking/Recognition-seeking): Bu şemada kişi ötekilerin dikkatini çekmek ve onaylarını almak için aşırı çaba gösterir çünkü kendi benlik duygusu ancak diğerlerinin onaylarına göre şekillenmektedir. Saygınlık duygusunun hissedilebilmesi için diğerlerinden buna yönelik tepkiler alması gerekir. Bu yüzden dış görünüş, statü, sosyal kabul, maddi güç ve başarı gibi maddesel göstergeler bu şemaya sahip kişi için önemlidir çünkü böylece diğerlerinin dikkatlerini ve hayranlıklarını çekebilmektedir. online psikolog

Online ve Yüz Yüze Uzman Klinik Psikolog Kadromuz için Tıklayın

 Ücretsiz/Uygun Psikoterapi için Tıklayın

Ücretsiz Terapi için Tıklayın

Hamide Güven

Referans

Young, J. E., Klosko, J. S., Weishhar, M. E., Soylu, T. V., & Özakkaş, T. (2009). Şema terapi; terapistin rehberi. Litera yayıncılık.

Rafaeli, E., Bernstein, D. P., & Young, J. (2013). Şema terapi: ayırıcı özellikler

Başkalarına Yönelimlilik Şemaları,Boyun Eğicilik Şeması (Subjugation),Kendini Feda Etme Şeması (Self-Sacrifice),Onay arayıcılık şeması (Approval-seeking/Recognition-seeking)